A previsión dunha borrasca que se achega a Galicia polo Norte e que deixará chuvascos moderados durante a fin de semana, fixo que a Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes aprazase o roteiro cultural previsto para este sábado día 27, ao sábado 4 de maio.

A inscrición ao roteiro continúa aberta para todas aquelas persoas que desexen participar na actividade, que levará aos seus participantes entre os concellos de As Pontes e Mañón pola antiga vía coñecida como Camiño dos Arrieiros.

A inscrición ao roteiro ten un custe de 5 euros para os socios e de 12 euros para os non socios. O prazo de inscrición remata o venres 3 de maio.

Máis información e inscricións

esquecemento > Unha mina, a falta de protección, desinterese das adminsitracións e pouca conciencia por conservar o pasado foron a mestura perfecta nas Pontes para a perda continua de patrimonio durante anos. Hoxe algunhas voces esixen actuar e non esquecer.

[El Progreso, por Cristina Arias] Nun pobo que cambiou radicalmente de imaxe en menos dun siglo tres veces —pasou dun verde val á mina a ceo aberto máis grande de España para trocar finalmente nun xigante lago artificial—, o patrimonio pontés foi perdéndose co tempo, relegado ao olvido, combinación dunha mestura perfecta: falta de protección e conciencia sumadas a prácticas abusivas e expolios dos recursos naturais e ao desinterese e permisividade das distintas administracións.

Durante anos, denuncian dende a Plataforma na Defensa do Patrimonio Pontés —unha entidade que nace en 2005 para promover Mámoas As primeiras afectadas Máis de 80 mámoas foron arrasadas, sen escavacións ni documentacións previas, dende comenzos dos anos 70 ata a década dos 90 nas Pontes. Na imaxe, vese unha mámoa, ubicada no lugar de Carracedo, arrasada polo cazo dunha escavadora da mina. A Mourela O comenzo das reivindicacións A destrución da necrópole da Mourela iniciou as protestas veciñais e a creación da Plataforma na Defensa do Patrimonio. Non se conseguiu facer un túnel para non ter que derrubala, pero escavouse e recolleuse toda a información e todo o material para estudalo. e protexer o patrimonio da localidade ante o inmediato derrube da necrópole da Mourela—, a destrución das pegadas do pasado «foi sistemática». Algo, din, «que lonxe de mellorar a día de hoxe continúa».

Os membros da plataforma, as voces máis críticas coa falta de protección do patrimonio pontés, aínda que non as únicas, fan nun informe un repaso sobre as destrucións máis graves acometidas no municipo dende principios do século XX. Nesa mirada ao pasado perdido denuncian todo tipo de agresións, vítimas dunha «mala combinación entre progreso e desenvolvemento sustentable», que van dende a desaparición de castros, mámoas ou petroglifos a cruces de pedra, camiños, fontes, ermidas e moitos outros elementos.

«Hai que ter en conta que só a explotación mineira das Pontes fixo sucumbir baixo as máquinas escavadoras a tres parroquias completas, desaparecendo en poucos anos, toda a historia acumulada durante xeracións dese territorio e das vivenzas dos seus habitantes», apuntan dende a Plataforma pontesa, ao mesmo tempo que recalcan que esta perda do patrimonio inmaterial «leva aparellada unha As máquinas derrubaron nun día as antigas casas fronte á igrexa. EP perda de identidade sustancial e irreversible».

[El Progreso, por C.Arias] A Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes reclámalle ao Concello unha actuación para mellorar e acondicionar a fonte das Boliqueiras, un espazo que durante décadas foi lugar case de peregrinaxe e que hoxe se atopa en estado de abandono.

«Desde a Plataforma puxemos en coñecemento do Concello esta situación demandando unha actuación neste espazo, así como a restitución da súa sinalización, demanda que a día de hoxe non foi atendida», explican dende este colectivo pontés, que recorda que a fonte das Boliqueiras «é outro dos elementos patrimoniais do concello que foi afectado polas obras da autovía AG-64» .

A construción da autovía Ferrol-Vilalba variou o acceso á fonte, á que agora só se pode chegar por unha pista que nace ao comezo da estrada que vai do polígono dos Airíos a Momán. A pista, que se colle no primeiro desvío á dereita e que vai paralela á autovía polo alto do noiro, é un percorrido difícil, con tramos co firme en mal estado e outros cheos de vexetación, algo que «impide o tránsito normal dos vehículos pola mesma», denuncian dende a Plataforma.

A fonte das Boliqueiras é un manancial mineral de augas ferruxinosas que resultou secularmente famoso polo gran número de enfermos e veraneantes que acudían para tomar as súas augas, tanto da localidade como doutros moitos puntos da comarca. As súas augas servían de cura, ou polo menos eso se cría, para anemias, situacións de decaemento, falta de apetito e incluso tuberculose.

No 1902, o Concello construíu a estrada de acceso ao manancial subindo pola Mourela -hoxe desaparecida-, que remataba nunhas escaleiras de baixada, que aínda se conservan, pero cubertas de vexetación.

A entidade pontesa presenta un riguroso traballo de documentación no que expón as diferentes cuestións que afectan ao patrimonio cultural da localidade pontesa. Nel analízanse pormenorizadamente as orixes da destrución patrimonial no concello, o papel das administracións públicas, algúns aspectos relacionados coa lexislación en materia de conservación e protección do patrimonio, así como as principais problemáticas e potencialidades dos recursos culturais locais.

O informe denuncia ademáis os incumprimentos por parte do Laboratorio de Investigacións Arqueolóxicas e o propio concello, en materia de divulgación da información científica xerada polo laboratorio no marco de varios convenios de colaboración anuais e a perda desta información xerada durante catro anos con diñeiro público. O documento que sinala que o orzamento co que contaba o LIA para o ano 2003 ascendeu a 150.000 euros, ampliados en anos sucesivos ata acadar a cifra de 300.000 euros, denuncia que a día de hoxe, o Concello de As Pontes, non conta cos datos recopilados polo laboratorio nos seus 4 anos de funcionamento e comprometidos por convenio.

O documento aclara tamén as circunstancias que motivaron a paralización das obras no casco histórico de As Pontes e o papel que xogou a entidade na defensa do patrimonio cultural da vila. A Ponte dos Ferros, a Fonte das Boliqueiras e o Cristo da Penamoura son algúns dos elementos afectados recentemente aos que se fai referencia no informe.

Preme na ligazón para descargar o Informe sobre o estado do patrimonio cultural do concello de As Pontes, 2013

[El Progreso – CRISTINA ARIAS] Inmerso durante máis de tres décadas no mundo da educación, onde non ten un horizonte definido sobre a súa xubilación, José María López Ferro, profesor de Monte Caxado é moito máis que un mestre. Fundador do Museo Etnográfico que se espalla polos propios corredores do centro educativo e presidente da asociación de estudos históricos da localidade HUME, o seu traballo vai máis alá das aulas en prol da cultura, a historia e o patrimonio.

Nun pobo como As Pontes, o maior xerador de enerxía de España, é máis importante o valor industrial que a historia e o patrimonio?
Sempre cobrou máis importancia ese aspecto que os aspectos histórico, etnográfico, social... A industria marca a pauta.

Falar de industria nas Pontes é falar de Endesa. Que supuxo a chegada da eléctrica para o patrimonio pontés e para a vila?
O museo de Monte Caxado iniciouse no 84-85 e unha das motivacións foi a perda de oficios, de tradicións, de costumes... que se empezaba a dar dez anos despois do emplazamento de Endesa nas Pontes. Durante esa época pérdese moito patrimonio de tipo etnográfico e histórico. E cambian outras moitas cousas: as relacións sociais, a forma de facer os traballos, hai moita xente desplazada polas expropiacións...

E chega moita de fóra. Houbo unha ruptura coas raíces?
Para uns si, para outros houbo un afianzamento desas raíces. Non hai que analizar a chegada da xente como nada malo; tamén se intercambian costumes, usos... Pero si que cambiou moito a vida.

Coa desaparición e a creación do lago, nace un proxecto de crear un Museo da Minería. Que lle parece esta iniciativa?
Non é algo que me atraia pero non me parece mal. Está ben porque dentro duns anos todo desaparecería, pero vexo tamén outras necesidades como a creación dun museo arqueolóxico.

Podería englobarse todo nun mesmo espazo?
Probablemente. Depende das ideas políticas e do que queiran facer, pero podería facerse. E tamén habería que incluir os restos fósiles que se atoparon na mina.

Como valora a situación do patrimonio pontés? É moi pesimista?
O patrimonio pontés sufriu dende principios dos 70 e perdeuse moito, con situacións máis graves nos últimos tempos coa destrución da necrópole da Mourela. Pero entre a Plataforma na Defensa do Patrimonio, Hume e algunhas actividades que se van facendo se está a poñer máis en valor o patrimonio. Pero hai que ser francos, temos un patrimonio que necesita conservación e non a ten.

Cuatro piezas del fondo arqueológico almacenado en As Pontes sin protección durante años forman parte de una exposición sobre la historia de la piedra en Galicia de la Cidade de la Cultura

[El Progreso – CRISTINA ARIAS] Estuvieron ocultas durante años. Nunca fueron expuestas al público. Almacenadas sin protección en un local de la estación de autobuses de As Pontes, ante las críticas de los defensores del patrimonio y los silencios de las administraciones. Hasta junio de este año, cuando cuatro piezas de los cientos del fondo arqueológico amontonado en unas dependencias sin habilitar fueron seleccionadas para formar parte de la primera exposición de la Cidade da Cultura ‘Gallaecia Petrea’, «un recorrido por la presencia de la piedra en la cultura gallega».

«Un dos meus obxectivos era mostrar ao público pezas que non están en museos, aproveitar para sacalas e dalas a coñecer», explica el arqueólogo Ignacio Vilaseco, el comisariode la sección de Prehistoria de la exposición y el encargado de incluir los restos ponteses en una colección que busca explicar la historia a través de la piedra.

«O Concello das Pontes cedeunos un cincel e tres contas de coral de variscita que se atoparon na mámoa Illade 0», explica Vilaseco que indica que «o material pese a non estarexposto coñécese polos informes e sabiamos que estaba alí depositado». «Patrimonio autorizou e actuose como con calquera outra administración», añade, mientras destaca que las piezas seleccionadas son algunas de las más «interesantes» de los fondos almacenadosen As Pontes.

«As contas de variscita son pezas bastante escasas en Galicia. Ese tipo de contas tan só se atoparon en cinco ou seis xacementos», explica el arqueólogo del Servizo de Arqueoloxía de la Direción Xeral de Patrimonio de la Xunta.

«Esta selección supone poner en valor el patrimonio salido de nuestro pueblo», apunta el regidor, Valentín González Formoso, al igual que defienden otras asociaciones culturales, que, sin embargo, reclaman que los restos puedan verse en As Pontes.

[La Voz de Galicia] La Fiscalía de Ferrol ha solicitado a la Administración gallega que identifique a los responsables que permitieron las obras de sellado de los taludes de la autovía Ferrol-Villalba AG-64, en las que resultó gravemente dañada una de las tres mámoas y un circulo lítico de 5.000 años de antigüedad.

Los enterramientos primitivos, que están inventariados por la Dirección Xeral de Patrimonio, resultaron dañados en noviembre de 2009, cuando la maquinaria que trabajaba en el sellado de los taludes invadió la zona de protección de los elementos.

El hecho fue denunciado por la entidad ecologista ADEGA y la Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes, que calificaron lo sucedido de "atentado patrimonial".

La Fiscalía de Ferrol continúa con las pesquisas porque entiende que se produjo una negligencia cuando se pusieron en marcha los trabajos que provocó la destrucción del yacimiento.

Durante las investigaciones anteriores se llegó a imputar a los responsables de la empresa que acometió los trabajos, pero la imputación quedó sobreseída a finales del año pasado.

Los responsables insistieron en que nadie les informó de la presencia de los restos arqueológicos, que se encontraban cubiertos bajo vegetación y no fueron advertidos por los operarios. Durante la investigación no ha aparecido documento alguno que contradiga su versión de que no fueron avisados, por lo que la Fiscalía considera que no son culpables de la destrucción de los restos arqueológicos.

Además, al contrario de lo que se hizo cuando se construyó la autovía, la Administración no requirió a un arqueólogo para supervisar las obras y garantizar que no afectasen a los restos. La fiscalía se basa en ambas circunstancias, la falta de ese técnico y que ni siquiera se avisase a los responsables directos de los enterramientos, para entender que se produjo una negligencia.

[Fírgoa - USC] Cóllase unha montaña natural, fágaselle un corte, e constrúase outra nova artificial, de tal xeito que, para que pareza natural, estea recuberta de pedra. A pedra pode extraerse do mesmo lugar, toda ou parte, ou sexa de Galicia, ou importarse, para aforrar, dun país irmán na lusofonía: Brasil. Fáganse uns grandes contedores baleiros, obra dun arquitecto cosmopolita, violando todas as normas da eficiencia enerxética e da ecoloxía, pois terán que ser quentados ou refrixerados continuamente. Consígase ademais que podan elevarse en calquera lugar: Qatar, Finlandia ou o deserto de Gobi, pois non haberá neles nada que os poida identificar con Galicia excepto as pedras, unhas pedras cuio valor constructivo pasará a ser recoñecido a partir de agora no mundo enteiro gracias a Peter Eisenman, según di el mesmo. Como Eisenman é un teórico posmoderno, cre que os edificios son estruturas que non serven para nada concreto; na linguaxe de arquitectos como el fálase por exemplo de “solucións habitacionais”, que poden oscilar entre unha cabana, o palacio de Versalles ou as chabolas dunha favela brasileira, que tamén deben ser irmáns na lusofonía.

Nun contedor baleiro e sen función, póñase unha exposición sobre algo tan concreto como a pedra, a mesma pedra que cobre o edificio oco que agora no seu interior terá vida propia. Acude á exposición o noso Presidente, que a inaugura dicindo que os galegos temos “un rostro pétreo”, aínda que algúns teñan a cara máis pétrea ca outros. Tamén di que Celso Emilio escribiu Longa noite de pedra, o que deberá entenderse a partir de agora no senso de que se a noite, ademais de ser de pedra, foi moi longa, entón terá moito mais valor.

Cando entramos no edificio, decatámonos de que ou non foi concebido como museo, ou foi mal concebido. Os inmensos espacios baleiros en branco inmaculado dan a sensación de que nada pode habitar organicamente nel. A exposición carece globalmente de sentido histórico, histórico-artístico ou estético. Como se pensou partindo da idea abstracta de pedra, vale calquera pedra de calquera tipo, sexa polo seu valor mineralóxico, construtivo, decorativo ou todos eles á vez.

O vindeiro sábado día 12 celebrarase a segunda etapa do Roteiro Cultural Camiño dos Arrieiros, que vai xa pola súa terceira edición. A actividade, organizada pola Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes e a Liga Céltiga Galaica, pretende dar a coñecer esta vía empregada desde a Prehistoria, que transcorre entre as localidades de As Pontes e Bares (Mañón) seguindo os altos das serras Faladoira e Coriscada.

O camiño recibe o nome dos denominados "arrieiros" que carrexaban todo tipo de mercadorías por el, ao lombo de mulas e cabalos. Este camiño histórico foi estudado polo arqueólogo ortigueirés Federico Maciñeira, quen a finais do século XIX púxoo en relación coas máis de 80 mámoas, preto dunha ducia de cruces de pedra e varias pedrafitas, que o flanquean e delimitan.

O inicio desta segunda etapa realizarase desde o Cristo de Mouraz ata o Porto de Bares. Haberá servizo de bus desde As Pontes, que sairá do Museo Etnográfico Monte Caxado ás 9:30 h. ata Mouraz. O regreso está previsto en torno ás oito do serán.

As persoas que desexen participar no roteiro, teñen de prazo ata o venres para formular a súa inscrición na propia páxina da Asociación Informatica Amigus, entidade que xunto ao Concello das Pontes colabora na organización do roteiro cultural.

[El Progreso, por Cristina Arias] En una lucha contra el olvido y una apuesta por poner en valor el patrimonio, la Plataforma en Defensa do Patrimonio das Pontes y la Liga Céltiga Galaica organizan por tercer año una caminata por el Camiño dos Arrieiros, una vía milenaria de intercambio comercial en el norte de Galicia.

El camino, 52 kilómetros que unen As Pontes y el puerto de Bares, "empregouse dende a Prehistoria como vía de intercambio comercial, constituíndo unha das rotas principais de comunicación entre os pobos do noroeste peninsular, das Illas Británicas e da península Armoricán", explican desde la Plataforma pontesa. Los antiguos arrieros, que transportaron durante siglos todo tipo de mercancías sobre mulas y caballos, le dieron su nombre, que se mantuvo con el paso del tiempo. Ahora, con la mirada fija en aquellos comerciantes del ayer, los caminantes actuales, concienciados con la importancia de mantener el pasado, tratan de recuperar su historia y mantener vivo su patrimonio, con más de 80 mámoas, decenas de pedrafitas, cruces de piedra y cristos.

"É un camiño milenario, antiquísimo", explica Manuel Camba, el presidente de la Liga Céltiga Galaica y uno de los mayores estudiosos de esta vía. "Levamos investigando o Camiño dos Arrieiros dende hai máis de 20 anos", apunta, mientras destaca que se consiguió "apoio e sensibilización, aínda que todavía falta moito".

Camba, que critica que en estos años se destruyó mucho patrimonio, destaca la buena colaboración que surgió con la Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes, algo por lo que está "moi satisfeito", porque "xa hai en quen delegar para asumir o traballo".

Los colectivos ecologistas de Galicia acusan a la Xunta de recortar en el mantenimiento de las zonas naturales e impulsan una nueva plataforma ciudadana

[Publico] El incendio de en las Fragas de Eume, en Galicia, que ya ha arrasado unas 750 hectáreas y que aún no está "ni controlado ni extinguido", ha indignado a los vecinos de las comunidades de la zona. Estas llamas "están acabando con lo más importante que tenemos aquí, que es el paisaje, y que además nos trae miles de personas cada año", según ha explicado el secretario de la asociación ecologista gallega Castaño y Nogal, José Mª Álvarez.

En declaraciones a Público.es, Álvarez ha denunciado que "que hay que prever más estas situaciones. Con todos lo que pagamos cada año y las ayudas que hay siempre pasa lo mismo, esa prevención nunca da resultado. Se cuenta con un dispositivo muy caro todo el año, pero a la hora de la verdad no se previenen los incendios".

En "respuesta al desastre intencionado" los gallegos están llamados a salir a las calles de A Coruña, Vigo, Compostela, Pontevedra, Lugo, Ourense y Pontedeume a las 20.30 de este lunes llamados por diversas organizaciones ecologistas que se han hecho eco de las convocatorias. De esta forma, La red de colectivos 'Galiza non se vende' ha llamado a salir a la protesta "contra los que queman el país". Entienden que "este incendio es gravísimo, no un es un incendio más, ni un accidente casual". Además, afirman que los montes están ardiendo en "zonas eólicas" y "zonas forestales".

Además, esta red denuncia que los incendios "benefician a diversos intereses". Por un lado, el Proyecto de Celulosa As Pontes necesita eucalipto cercano y, por eso, la industria de la madera ha pasado años comprando terrenos en la zona, por lo que esta podría ser su gran oportunidad. Por otra parte, existe un proyecto minero de una empersa de capital inglés y sudafricano junto a los bosques del Eume, que podría causar un gran impacto en esta área natural, además de otra presa hidroeléctrica para Endesa.

O goberno trata de reducir o acontecido a un problema de orde pública e delincuencia cando son os recortes en prevención e extinción os que teñen provocado esta catástrofe natural

Ocúltase información sobre as hectáreas queimadas, xa que falan de 750 desde o sábado

Medio Rural non tiña activado nin sequera o dispositivo anti-incendios de pre-campaña a pesar da situación meteorolóxica e das continuas solicitudes do BNG no Parlamento

O BNG esixe un plan de recuperación urxente e consensuado cos Concellos afectados

Monfero, 2 de abril de 2012. A executiva comarcal do BNG de Ferrolterra, representantes do BNG nos concellos da zona do Eume, e mailos deputados Tereixa Paz e Fernando Branco Parga, estiveron esta mañá en Monfero para amosar, en primeiro lugar, a súa solidariedade coa veciñanza das Fragas do Eume e, ademais, para dar a coñecer a súa posición con respecto ao incendio neste parque natural, que constitúe “unha catástrofe comparable á do Prestige”, en palabras da responsábel comarcal, Mercedes Tobío.

Mobilízate contra os que queiman o país e os que o consenten coa súa nugalla!

Horarios das concentracións cidadáns que se están a convocar para hoxe, luns 2 de abril, ás 20:30:

A Coruña: nos Cantóns
Vigo: no Sereio
Compostela: no Obradoiro
Pontevedra: na Ferrería
Lugo: diante do Concello
Ourense: diante do Concello

Pontedeume ás 20:00 diante do Concello

ESPALLA! REACCIONA!

[adega.info] A reacción cidadá perante a catástrofe ecolóxica do Eume non se fai esperar: este luns 2 ás 20h constituirase en Pontedeume a Plataforma pola Defensa das Fragas do Eume da que ADEGA fará parte.

Trataremos de sensibilizar á opinón pública do valor ecolóxico que aínda conservan as Fragas; demandaremos da Xunta medidas para remediar no posible os impactos do lume no ecosistema do Parque e esixiremos unha investigación exaustiva das causas do incendio e as responsabilidades penais e políticas que procedan.

ADEGA chama tamén a participar nas diversas concentracións de protesta por esta catástrofe que se están a preparar nas principais vilas e cidades galegas. É unha traxedia para o País, que a cidadanía non pode esquecer nen perdoar!

[El Progreso] La plataformana Defensa do Patrimonio das Pontes organiza este sábado las terceras Xornadas Mouras en el Lar, una cita que pretende ser «unha fiestra aberta á actualidade do noso patrimonio cultural» y «unha oportunidade para descubrir o noso territorio: as estruturas, os espazos, os documentos, as tradicións... e para coñecer proxectos senlleiros de recuperación e posta en valor».

[El País] Manuel Rivas -. Hai quen pensa que en Galicia se están a facer estradas de máis. Disque temos xa, en escala, a rede de asfalto máis longa de Europa. Que en vez de seguir destripando montes, esfarelando prados e veigas, rilando fragas, o que cumpría agora era coidar, pintar e sinalizar as estradas que hai, moitas delas verdadeiros "corredores da morte". O caso é que pasamos de ser un país incomunicado a un país encrucillado: xa non sabemos por onde saír. Hai estradas que levan dun lugar a outro, mais a estrada principal de Galicia semella ser esa que leva a ningures. Vivimos o retorno ao dilema fatal: ou emigrar ou ir a ningures.

Entón, para que e por que máis estradas e vías rápidas? Por que a política de austeridade non atinxe nunca ao asfalto?

Ben. É hora de descubrir o segredo.

Video da Mesa Redonda celebrada ao abeiro das II XORNADAS MOURAS, celebradas o pasado mes de decembro nas instalacións do Lar das Pontes.

Endesa cede temporalmente restos fósiles hallados en su mina de lignito para una muestra de la Casa de las Ciencias

[La Voz de Galicia] Hace 28 millones de años Galicia tenía un clima subtropical, muy parecido al que tiene hoy la península de Florida. Contaba con una selva similar a la de Costa Rica, con árboles muy grandes y exuberantes y helechos trepadores. Lagos y pantanos eran, pues, el hábitat idóneo para los cocodrilos, y por ello no es raro que en los últimos años se hayan encontrado en la mina de lignito pardo de Endesa en As Pontes restos fósiles de este tipo de reptiles con una antigüedad de unos 28 millones de años, correspondiente a la etapa del Oligoceno.

Desde los años 80, primero por casualidad, y después ya como fruto del muestreo, los geólogos de Endesa fueron encontrando distintas muestras, entre las que figuran varios fósiles óseos de cocodrilos, entre los que figuran un cráneo, vértebras y un trozo de tibia. «Seguro que no son todos del mismo ejemplar, pero sí de la misma familia», explica Ramón Valle, geólogo de la mina.

Ahora, cinco piezas han sido cedidas temporalmente a la Casa de las Ciencias de A Coruña, que las incorporará a la renovada muestra Palabras da ciencia, y servirán para explicar, entre otros, el cambio climático. La exposición será inaugurada mañana.

En concreto, la eléctrica ha cedido parte de un cráneo, una vértebra, un trozo de una tibia y una serie de placas de la armadura del reptil.

Algunos restos están expuestos en la entrada de las dependencias de la mina -que se está transformando en un lago- entre los que también se encuentran partes de setas, fósiles de un hipopótamo pigmeo y un esqueleto de rana perfectamente conservado.

Video da terceira intervención das II XORNADAS MOURAS, celebradas o pasado mes de decembro nas instalacións do Lar das Pontes.

Video da segunda intervención das II XORNADAS MOURAS, celebradas o pasado mes de decembro nas instalacións do Lar das Pontes.

Video da primeira intervención das II XORNADAS MOURAS, celebradas o pasado mes de decembro nas instalacións do Lar das Pontes.

Nova relacionada: Rogos e preguntas: 'Cal foi o motivo real polo que se pararon as obras na Vila? É que a xente fala de motions temas pero de momento non hai versión oficial por parte do Concello'

[manuelgago.org - Capítulo cero] Nos últimos meses tiven a fortuna de contactar, dialogar e conversar de vagar con bastantes asociacións de defensa do patrimonio ao longo de toda Galicia. Xente voluntariosa, habitualmente vinculada a unha comarca, que exercen traballos de defensa activa do patrimonio, pero tamén de concienciación social. Na medida das súas posibilidades, o traballo de toda esta xente é modélico: supón horas de tempo persoal, sacrificio das relacións familiares para achegarse a traballos por veces ingratos e, moitas veces, conflitivos. Esta xente ten un mérito enorme.

Pois ben, sorprendeume a coherencia dunha idea que unha e outra vez se repetía en todas as conversas cos directivos destas asociacións. E sorprendeume porque os meus amigos ben saben todo o que levamos falado, desde hai anos, sobre esta cuestión. A idea é a seguinte.

-Precisamos unha Federación ou Asociación Galega de Defensa do Patrimonio.

Isto é unha cuestión importante. As asociacións, nos seus procesos de traballo interno, decatáronse de que, por desgracia, unha boa parte das decisións sobre o patrimonio das comarcas nas que traballan tómanse fóra das súas propias comarcas. Saben tamén o difícil que é ter repercusión nas súas denuncias, e o importante que é a aparición en medios de comunicación. E saben que hai recursos e posibilidades aos que economicamente non poden chegar.

Nós levamos tempo pensando na cuestión.

Precisamos unha Mesa polo Patrimonio de Galicia. Cada día estamos vendo novos plans de agresións a espazos e lugares patrimoniais importantes. A batalla da opinión pública, especialmente no ámbito local, non está gañada porque ninguén, nin sequera, a xogou. Temos un problema real na ausencia dun liderazgo claro na administración pública en políticas de patrimonio. E moitos máis problemas. Hai que dar un paso máis alá. Porque aínda que pasan os anos, a conciencia política e social sobre o patrimonio non mellora, e mesmo empeora por momentos.

[La Voz de Galicia] El jefe de obra de un tramo de la AG-64, la autovía que enlaza Vilalba con Ferrol, fue ayer al banquillo de acusados para responder por una presunta defraudación de fluido eléctrico. El fiscal pidió para L.A.S. una multa de 90 euros como autor de una falta.

[El Progreso, por Cristina Arias] O arqueólogo Marcial Tenreiro Bermúdez defende que crear unha ruta de sendeirismo no Camiño dos Arrieiros, que abrangue das Pontes a Bares máis de 80 mámoas, sería unha forma de poñelo en valor, pero subliña que «é imprescindible a implicación real das administracións».
MARCIAL TENREIRO é un defensor acérrimo do patrimonio e da importancia da súa conservación. Por eso, aparte do seu traballo como arqueólogo e mestre na Universidade, participa en xornadas e obradoiros baixo a premisa de que divulgar é «protexer».

Participou nas ‘Xornadas Mouras’ das Pontes, centradas no Camiño dos Arrieiros. Que destacaría del?
É un xeito doado de facer unha viaxe no tempo, pois percorrer o Camiño dos Arrieiros significa andar por unha ruta pola que se veu andando desde o 5000 a.C. ata practicamente antonte. É un camiño con moita historia, unha historia que se pode ver e pisar.

Leva o nome dos que transportaban mercadorías das Pontes a Bares. Soportaba moita afluencia?
É difícil precisar a afluencia total, pero cumpría un papel moi importante nas relacións entre o interior e a costa. O tránsito era fundamentalmente estacional, concentrado sobre todo nos meses de bo tempo.

[La Opinión de A Coruña] Más de cincuenta kilómetros de historia, cerca de 54.000 metros que unen la villa minera de As Pontes con el puerto de Bares, flanqueados por túmulos funerarios, círculos megalíticos y castros, todos ellos testigos del trasiego de mercancías conforman O Camiño dos Arrieros, una ruta milenaria que se analizará en la segunda edición de las 'Xornadas Mouras', que organiza la plataforma pontesa.

O Camiño dos Arrieros es una ruta milenaria de más de cincuenta kilómetros que discurre entre el Concello de As Pontes y el puerto de Bares, "un camino de ida y vuelta secular por el que durante cientos de años transitaron los arrieros con variadas mercancías y al que dieron nombre", según explica la Plataforma na Defensa do Patrimonio de As Pontes.

Una semana de duro trabajo de campo y poco más de un mes de investigación en el laboratorio pueden servir para clarificar uno de los numerosos secretos que oculta el monte de Lobeira, en Vilanova de Arousa. Ese es el tiempo que prevén los investigadores que pueden tardar en recopilar, analizar y realizar una valoración de los datos encontrados en este primer estudio en profundidad de lo que se creía un monumento megalítico y que puede ser posterior, probablemente del Medievo. En ese caso, el círculo puede ser una buena piedra de toque para estudiar la cotidianeidad del rural gallego y la función de este tipo de construcciones, menos vistosas que los castillos y fortalezas, pero que son también el reflejo de la vida y del sistema rural gallego de hace cientos de años, y al que el actual le debe gran parte de su valor.

Lobeira tiene un contenido mágico. Su forma, su altitud, su ubicación y su entorno siempre han sido un atractivo durante todas las épocas, incluida la actual. Por toda su geografía se acumulan restos de otras épocas, como es el caso del círculo lítico que durante toda esta semana ha sido estudiado por un grupo de arqueólogos del CSIC para determinar su datación, pero sobre todo, para identificar qué tipo de relación puede tener con los dos túmulos funerarios que se encuentran a escasos metros.

Seis arqueólogos bajo la batuta de Elías López como director y con el asesoramiento técnico de la profesora de Prehistoria de la Universidad de Vigo, Beatriz Comendador, han comenzado a elaborar un trabajo en profundidad que tiene como objetivo arrojar luz sobre este tipo de construcciones y su origen, un debate que ha resucitado recientemente dentro del mundo de la arqueología. Durante seis días han estado buscando en las entrañas de Lobeira todos esos datos que puedan servir para arrojar luz sobre el descubrimiento que hizo Vicente Caramés en 1991 y que salió a la luz pública tras los incendios de agosto de 2006.

El de Lobeira es uno de los pocos círculos líticos que se conservan, pero a diferencia de lo que se podría pensar, la mayor parte de ellos están datados por los expertos en la etapa medieval, una época a la que el de Vilanova podría no ser ajeno.

Lo que sorprende es su proximidad y alienación con los túmulos que se encuentran en las inmediaciones, datados en 4.500 y 2.000 antes de Cristo, algo que ocurre en otro círculo lítico muy estudiado, como es el de A Mourela, en As Pontes. Esos vínculos entre la Edad Media y la Prehistoria son lo que sorprende a muchos arqueólogos y lo que están tratando de determinar.

La Consellería de Cultura ha remitido la denuncia de la Plataforma pola Defensa do Patrimonio de As Pontes a la Policía Autonómica para que identifique al responsable de los desperfectos

[La Opinión de A Coruña] La Dirección Xeral de Patrimonio ha decidido abrir un "expediente informativo" que recoja los daños provocados en la necrópolis megalítica de O Grou, de los que tuvo conocimiento a través de la denuncia remitida por la Plataforma para a Defensa do Patrimonio das Pontes el pasado mes de marzo. El departamento autonómico, según informó a este diario, ha enviado a un técnico que, tras revisar los restos de los túmulos funerarios, certificó "algunos daños" en las mámoas y ahora espera a que la Policía Autonómica emita su informe para, una vez identificado el responsable, imponer "una posible" sanción. El departamento dependiente de la Consellería de Cultura anunció también que ya ha puesto en manos de la Policía Autonómica la denuncia del colectivo pontés para que proceda a identificar "al autor de los hechos".

VideoReportaxe sobre o roteiro cultural organizado pola Liga Céltiga Galaica e a Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes o pasado mes de abril. Esta actividade levou aos participantes a través do Camiño dos Arrieiros, antiga vía comercial que transcorre polos concellos de As Pontes, Mañón e Ortigueira. Logo da primeira etapa realizada o pasado mes de marzo entre As Pontes e Mouraz (Mañón), tivo lugar a segunda o pasado mes de abril entre Mouraz e a Praia de Vares.

La Plataforma na Defensa do Patrimonio solicita al Ejecutivo gallego que paralice la reforestación que Endesa lleva a cabo en el entorno de la mina

[La Opinión de A Coruña, por Aida Mosquera] La Policía Autonómica ha abierto una investigación para identificar a los responsables de la destrucción de tres túmulos funerarios en la necrópolis megalítica del lugar de O Grou, coincidiendo con parte del entorno de la mina de As Pontes donde Endesa está llevando a cabo la reforestación de más de 700 hectáreas de terreno con el objetivo de compensar las emisiones de dióxido de carbono derivadas del consumo de su sede social en Madrid.

Después de que la Plataforma na Defensa do Patrimonio de As Pontes denunciase, en marzo, la destrucción de tres mámoas -elementos catalogados en el Inventario de Xacementos Arqueolóxicos de la Gobierno gallego- en O Grou, dos agentes de la Policía Autonómica se pusieron en contacto la pasada semana con los portavoces de la entidad para que les acompañasen a la zona en cuestión, donde levantaron un informe con los daños producidos. Según representantes de la plataforma, los policías "afirmaron que los destrozos en los elementos arqueológicos son evidentes", motivo por el que se ha abierto una investigación.

MariñaPatrimonio esíxelle á Dirección Xeral de Patrimonio que teña en conta os informes da Comisión Provincial de Patrimonio e que definitivamente adopte unha posición sobre o castro da Atalaia, que non pode ser outra que a conservación do xacemento e a anulación das licenzas de obra. Deste xeito, remataría o vergoñento ataque ao noso Patrimonio provocado pola irresponsabilidade do anterior goberno municipal de Cervo,que outorgou as licenzas aínda que sabía da existencia do xacemento, e pola inoperancia dos anteriores equipos de Patrimonio.

O pasado día 27 tivo lugar a primeira etapa do roteiro cultural Camiño dos Arrieiros, que levou aos máis de 20 participantes ao longo duns 26 km. O roteiro, -organizado pola Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes e a Liga Céltiga Galaica, e coa colaboración da Asoc. de Estudos Históricos HUME, a Asoc. Informática Amigus e o Clube de Montaña O Caxado- desenvolveuse ao longo do Camiño dos Arrieiros dende As Pontes ata o Cristo de Mouraz en Mañón, visitando entre outros a cruz do Rego do Ouro, o cristo da Faladora ou o Forno dos Mouros.

[El Progreso] La Plataforma na Defensa do Patrimonio de As Pontes solicita a la Xunta «a inmediata paralización dos traballos de reforestación» que Endesa está llevando a cabo en el entorno de la mina de As Pontes, en el lugar de O Grou, ya que afectan a una necrópolis megalítica.

Desde el organismo local denuncian que la eléctrica, dentro de su Plan de Ecoeficiencia que incluye la reforestación de más de 700 hectáreas de terreno, acaba de producir daños en tres mámoas, elementos catalogados en el Inventario de Xacementos Arqueolóxicos de la Xunta de Galicia.

Los miembros de la plataforma ciudadana critican que los trabajos de reforestación, realizados con maquinaria agroforestal, penetraron el área de tumulación, así como en sus áreas de protección, «sen que houbera ningún arqueólogo realizando labouras de control arqueolóxico». Por eso, exigen la apertura de diligencias «a fin de aclarar os feitos e valorar a magnitude da destrución», así como la restitución de los elementos afectados.

La plataforma, además, solicita que se establezca un área de protección arqueológica en la que se prohiba la plantación en la zona, para que no se ponga en riesgo «a integridade dos elementos» y la instalación de balizas, tanto en el área de cautela arqueológica como en todos los elementos catalogados existentes en las propiedades de Endesa, susceptibles de ser reforestados en sucesivas fases del Plan de Ecoeficiencia.

A través de éste, en un primer paso Endesa plantará más de 700 hectáreas para compensar las emisiones de CO2 derivadas del consumo de su sede social en Madrid.

A Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes vén de denunciar ante a Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta de Galicia, a destrución de tres mámoas emprazadas en terreos de Endesa no lugar do Grou dentro do Plan de Ecoeficiencia da eléctrica que inclúe a reforestación de máis de 700 hectáreas de terreo.

As mámoas afectadas están catalogadas no Inventario de Xacementos Arqueolóxicos da Xunta de Galicia, e correspóndense con Monte Grou - M1 con clave de identificación GA15070034, Monte Grou – M2 con clave GA15070035 e Monte Grou – M3 con clave de identificación GA15070036.

Os terreos onde se ubican foron recentemente arados e roturados para o seu aproveitamento forestal dentro do Plan de Ecoeficiencia da eléctrica. Estes traballos de reforestación foron realizados por maquinaria agroforestal que practicou varios sucos de 50 cm. de profundidade que penetraron e atravesaron a área de tumulación dos tres elementos catalogados así como as súas áreas de protección. Segundo tivo coñecemento a Plataforma, os traballos de maquinaria efectuáronse sen que houbese ningún arqueólogo realizando labouras de control arqueolóxico.

A Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes xunto á Liga Céltiga Galaica, e coa colaboración do Clube de Montaña O Caxado, a Asociación de Estudos Históricos Hume e a Asociación Informática Amigus organizan un roteiro cultural polo Camiño dos Arrieiros para o día 27 de marzo. A actividade está deseñada en dúas xornadas. Para esta primeira, establécese un percorrido duns 20 km. a través dos concellos das Pontes e Mañón. A saída terá lugar o sábado 27 ás 10 da mañá diante do local da A.VV. das Campeiras.

A inscrición é gratuita e estará aberta ata o día 26 de marzo. Todas as persoas interesadas en participar poden inscribirse nesta mesma páxina ou ben a través dos teléfonos 665 491 312 ou 636 312 271.

O Camiño dos Arrieiros
O Camiño dos Arrieiros ou Camiño Grande discorre ao longo duns 42 km., unindo As Pontes co porto de Vares. Este camiño tense empregado dende a Prehistoria como vía de intercambio comercial, constituíndo unha das rotas principais de comunicación entre os pobos do noroeste peninsular, das Illas Británicas e da península Armoricán. A vía recibe o nome dos chamados arrieiros, que durante séculos transportaron todo tipo de mercadorías ao lombo de mulas e cabalos.

Máis de 200 mámoas emprazadas nas serras da Faladoira e Coriscada, flanquean o camiño dende As Pontes a Vares. Estas construcións prehistóricas forman xunto coas pedrafitas e as cruces de pedra unha unidade patrimonial de especial interese, que fan do Camiño dos Arrieiros un dos activos culturais máis importantes do territorio.

[A Nova Unión - Aquilino Meizoso Carballo] Pocos en As Pontes fueron ajenos a la controversia suscitada tras la destrucción del denominado Círculo Lítico de la Mourela por las obras de la autovía Ferrol Villalba. Para unos, y sin más profundidades, nada había allí que justificara el retraso de las obras, eran decían “unas piedras” frente a la prosperidad. Para otros el Círculo Lítico Mayor, descrito por el arqueólogo Federico Maciñeira a principios del siglo veinte, podía ser un testimonio cultural único que nadie, ni mucho menos la administración pública, tenia derecho a destruir.

Desde Amigos de As Pontes se convocó en su momento, y frente a la voluntad de la Consellería de Ordenación Territorial de, persistiendo en el error, continuar con las obras de la autovía y destruir el yacimiento arqueológico, una reunión en el Ayuntamiento de As Pontes del entonces director de las excavaciones Jacobo Vaquero con el Teniente de Alcalde Francisco Da Silva, para solicitar la intervención del Ayuntamiento en el asunto, pero por entonces el BNG compartía el gobierno de la Xunta de Galicia con el PSOE, y al más “listo” de la banda local capitaneada por Víctor Guerreiro, el tema no pareció gustarle demasiado por lo que podía suponer de enfrentamiento con el poder político y, finalmente, las obras terminaron para siempre con el yacimiento arqueológico. La indignación y la decepción quedó entonces en el alma de todos.

En aquel momento, y para la mayoría, el asunto parecía claro: el nombramiento del nuevo equipo al frente de las excavaciones había sido un acto más de una muerte anunciada y el Círculo Lítico de la Mourela había desaparecido como consecuencia de la presión económica de las empresas adjudicatarias de las obras, junto con la incompetencia y corrupción de una clase política para la que el único elemento cultural a defender era la lengua.

[La Voz de Galicia] La Xunta pasó de puntillas sobre la cuestión. Ayer dijo que una de las causas del retraso en la apertura del tramo habían sido las actuaciones ambientales emprendidas para evitar la contaminación de cauces fluviales. Lo que no se dijo es cuánto han costado y, sobre todo, que todavía no han terminado. Los obreros que se encargaban de impermeabilizar taludes y el vertedero de Os Airíos se veían ayer desde la carretera.

[La Voz de Galicia] Son solo trece kilómetros de carretera, pero un gran salto para la vertebración del noroeste gallego. La Xunta abre hoy al tráfico el último tramo de la autovía Ferrol-Vilalba, la AG-64, que permitirá circular exclusivamente por vías de alta capacidad desde la ciudad naval a Madrid. En un futuro, cuando concluya el trazado gallego de la autovía del Cantábrico (A-8) también será vía directa hacia las comunidades del norte y la conexión con Francia.

La llegada hasta Vilalba es especialmente trascendental. Allí se sitúa el enlace, clave, con la A-8, vía por la que se puede viajar hasta la localidad de Baamonde y enlazar con la A-6, que lleva al conductor directamente hasta Lugo y conecta con la Meseta. En sentido contrario, rumbo al norte, la autovía del Cantábrico deberá completar en los próximos años el trazado hasta salvar las distancias hasta Barreiros, donde la infraestructura es ya una realidad hasta Ribadeo y supone la conexión con la transcantábrica en la comunidad asturiana, todavía intermitente por las obras. Así, el mapa de la conexión cantábrica no quedará completado hasta que no culminen los tramos pendientes de la A-8, es decir, no antes del 2012.

O vindeiro venres día 22, ás oito e media do serán, presentarase na biblioteca municipal pontesa un libro sobre as escavacións do cromlech da Mourela.

A presentación da obra, que leva por título "Círculo de engaños", correrá a cargo dos arqueólogos Ramón Fabregas e Andrés Bonilla, responsables da escavación arqueolóxica levada a cabo na Mourela durante o ano 2007.

O libro foi publicado pola editorial Andavira e xa se atopa á venda nas librerías, a 25 euros o exemplar.

Cristina Arias [El Progreso] - Suplemento Terra Chá

FELIPE-SENÉN LÓPEZ é arqueólogo e museólogo. Actualmente traballa como Técnico de Xestión Cultural da Deputación da Coruña e coma mestre da Uned Sénior rural. Creador e animador de Amigos dos Museos de Galicia, membro de diversos colectivos e institucións de sensibilización e salvagarda do patrimonio cultural, o seu traballo resúmese en «coñecer para querer e defender o recurso da identidade fronte á globalización uniformizadora».

Posicionouse a favor da construción dun túnel na autovía das Pontes para non perder os vestigios da Mourela. Que valoración fai daquelo?
Así é. Agora hai que pedir responsabilidades por facer o que fixeron e coas consecuencias que tivo. As Pontes é un exemplo dun territorio con grande riqueza arqueolóxica, brutalmente industrializado, onde non se soubo entender o progreso como equilibrio entre a industria e esa identidade que é a paisaxe, a historia, ca cultura en busca do benestar... E fíxose moito, pero cegamente, pese ás chamadas de grupos mozos, exemplares, sensibles. Agora páganse as consecuencias, as Pontes quédase sen historia, sen recursos e mesmo sen paisaxe e cunha sociedade dividida....e o que se fixo mal, págase moito máis caro. O túnel era costoso pero permitía conservar e reintegrar o circulo lítico, manter un mirador natural, facilitar o acceso entre dúas partes que agora estan divididas, dignificar o contexto onde se asentan empresas que deben coidar a súa imaxen comercial... Pero tendemos a destruir, a roer a paisaxe, a galponizala. E o futuro despreciará e lamentará o que fixemos hoxe.

Acaban de publicarse as memorias das escavacións da Mourela...
Algo é algo. Pero nas Pontes queda por crear un espazo expositivo e de estudos en relación con todo un longo periodo de investigacións, un museo cos restos aparecidos na Vilavella, o legado Rivera Rouco, a prospeción e escavacións de Endesa, tan costosas.

A editorial Andavira vén de pór á venda os resultados da escavación da Mourela, a través dunha publicación que leva por título "Círculo de Engaños: Excavación del cromlech de A Mourela". A obra, que está asinada polos arqueólogos Andrés Bonilla Rodríguez e Ramón Fábregas Valcarce, pódese adquirir nas librerías e ten un custe de 25 euros.

archetenrreiro
Un artigo de Marcial Tenreiro

(...)
Os Límites e imposibilidades do Patrimonio: O Valor social

Entrando xa de cheo neste utopismo posíbel ou se cadra sería mellor dicer nese realismo condeado en certa forma à imposibilidade, e máis aló das inconsistencias do Sistema Arqueolóxico galego, compre deterse un intre no tema dunha futuríbel Rendabilidade Social do Patrimonio, por outro lado moito actual noutros lugares:

3) De igual xeito que o dito derriba pra situación da investigación arqueolóxica estes condicionantes sinalados motivan tamén unha inoperatividade à hora de buscar unha rendabilidade social, e non exclusivamente económica, ao propio obxeto patrimonial.

Cristina Arias [El Progreso] – Especial Terra Chá
Xosé María López preside a Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes dende a súa fundación. Crítico coa ausencia de protección e sabedor da importancia de difundir o patrimonio, traballa xunto a 20 persoas na posta en valor do pasado pontés.

Rocío Pita Parada [La Voz de Galicia]

La Xunta asegura no tener constancia de los daños pero anuncia que estudiará su estado para protegerla
Una mámoa con 5.000 años de antigüedad inventariada por la Dirección Xeral de Patrimonio ha sufrido daños de consideración en As Pontes. Las obras que se realizan actualmente en la autovía Ferrol-Vilalba (AG-64) han provocado la remoción de tierras en el entorno de protección del elemento y la destrucción parcial de este vestigio prehistórico, según ha denunciado la Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes. La denuncia realizada por el colectivo fue corroborada por el Seprona, la sección de la Guardia Civil encargada de la protección de la naturaleza, y también del patrimonio, que se desplazó al lugar para investigar los hechos.

Cristina Arias (El Progreso) Un grupo de 30 persoas participaron onte nas primeiras Xornadas Mouras, organizadas pola Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes, no colexio Monte Caxado.

Esta cita achegou á localidade a arqueólogos de prestixio como Andrés Pena, que falou sobre as mámoas, ou Marcial Tenreiro que centrou a súa intervención na mouramia en Galicia.

Dos empresas se encargan de la impermeabilización de emergencia en A Mourela, que costará 7,5 millones

[La Voz de Galicia, por R.P.P.] Las obras de emergencia para impermeabilizar los taludes de la autovía Ferrol-Vilalba a la altura de As Pontes avanzan a un ritmo incluso superior a lo esperado. Dos empresas distintas se encargan, una a cada lado de la carretera, de cubrir las paredes para evitar que sigan llegando aportes contaminantes a los cauces fluviales de la villa, que acaban desembocando en el río Eume y que el pasado año causaron la mortandad de centenares de reos.

VIVIANA BURÓN (La Opinion) La Plataforma na Defensa do Patrimonio de As Pontes anuncia que presentará una denuncia ante la Fiscalía por una "nueva agresión" contra el patrimonio arqueológico en el lugar de A Mourela, concretamente contra un túmulo funerario prehistórico, catalogado en el inventario de la Dirección Xeral de Patrimonio de la Xunta.

Logo de se cumpriren máis de dous anos da destrución dos restos do círculo lítico da Mourela, as máquinas que traballan no selado dos taludes da autovía AG-64 veñen de destruir parcialmente un dos túmulos que se atopan emprazados a escasos metros dos noiros da autovía.

Este venres unha pala levantou parte da área de protección da mámoa GA15070127 na necrópole da Mourela, levándose por diante parte da tumulación e facendo acopio do refugallo sobre o elemento catalogado. Estes feitos están a ser denunciados pola Plataforma.

Asemade a Plataforma denuncia que as medidas que a D.X. de Patrimonio propoñía para permitir o avance da obra, foron incumpridas, e que froito dese caso omiso vén de producirse un novo atentado contra o patrimonio arqueolóxico.

A Plataforma pide que se tomen as medidas oportunas para devolver a mámoa ao seu estado orixinal.

[La Voz de Galicia] La Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas cortará desde hoy y hasta mediados de diciembre un carril en cada sentido de un tramo de la autovía Ferrol-Vilalba (AG-64) a la altura del municipio de As Pontes, a 30 kilómetros de Ferrol. El objetivo es efectuar las obras de emergencia de impermeabilización de los taludes del desmonte en la zona de A Mourela, principal punto de origen de la contaminación que el pasado año afectó al río Eume a través de sus afluentes y que causó la muerte a centenares de peces.

[El Progreso] Felipe Arias Vilas, tras case catro anos coma director xeral de Patrimonio, volta ó seu recunchiño chairego de Castro de Rei para continuar a levar as rendas do Museo de Viladonga, onde espera xubilarse. As expectativas, seguir a traballar coma sempre e incluso "máis e mellor".  Defensor incansable da protección, fai un repaso dos seu  anos na Xunta.

El Ejecutivo gallego destinará 5,8 millones a impermeabilizar los materiales que provocaron la contaminación del río Eume.

[] La Voz de Galicia] El Consello de la Xunta ha declarado por «vía de emerxencia» y con «carácter urxente» el inicio de las obras del sellado de los taludes en la autovía Ferrol-Vilalba (AG-64) que originaron el desequilibrio en el ecosistema del río Eume. El Ejecutivo de Feijoo ha aprobado una partida de 5,8 millones de euros para acometer los trabajos de impermeabilización en el tramo de As Pontes-Cabreiros, donde se hizo acopio de materiales procedentes del desmonte de A Mourela que, con las lluvias, provocaron escorrentías con alto contenido férreo que contaminaron los cauces de los ríos Rego do Lavadoiro y Chamoselo, y estos a su vez, al Eume. El resultado, además de un aspecto rojizo de los cauces, fue una alteración del pH, que amenazaba la estabilidad del entorno.

[Diario de Ferrol] La Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes, que en su día planteó alternativas a la destrucción del círculo lítico de A Mourela, aprovecha ahora el segundo aniversario de su desaparición para valorar las consecuencias de un hecho derivado de la construcción de un tramo de la autovía Ferrol-Vilalba.

(La Opinión de A Coruña) La Plataforma en Defensa del Patrimonio de As Pontes exige a la Xunta que tomen las "medidas necesarias" para la recuperación del río Chamoselo y los márgenes del río Eume.
Este colectivo critica a la Administración gallega por no solucionar los problemas ambientales que existen en la zona por la construcción de la autovía Ferrol-Vilalba. Desde la plataforma consideran que esta situación no puede ser sostenida por más tiempo y demandan de las autoridades locales y autonómicas el "inmediato sellado de los taludes y la recuperación de los ríos Chamoselo y Eume".

Hai hoxe dous anos a maquinaria pesada da Administración fendía á metade o coxunto megalítico da Mourela, o que supoñía a destrución dos restos do círculo lítico maior.

A día de hoxe os informes que avalaban o desmantelamento desta necrópole megalítica, non foron feitos públicos. Ademais os materiais arqueolóxicos das escavacións da Mourela seguen depositados na estación de autobuses das Pontes sen ningún tipo de orde e control. Acumulados en caixas depositadas nos corredores do segundo andar do edificio. Este é o trato que se lle está a dar ao noso patrimonio dende a administración local. A pasividade e a inoperatividade dos protagonistas da súa xestión non poden extenderse no tempo. O recoñecemento e a dignificación da necrópole da Mourela debe, lonxe dos que intentan soterrar a súa memoria, abrir o camiño á protección e á posta en valor dos nosos recursos patrimoniais.

Co novo goberno mudaron os responsábeis políticos, mais a inoperatividade da Administración na resolución dos problemas ambientais xerados pola construción da autovía Ferrol-Vilalba segue a ser a día de hoxe a mesma. Varios dos nosos ríos agonizan no medio do limo que baixa dos taludes da Mourela e o Lavadoiro. Dende a Plataforma cremos que esta situación non pode ser sostida no tempo e demandamos das autoridades locais e autonómicas o inmediato selado dos taludes así como o establecemento das medidas necesarias para a recuperación do río Chamoselo e as ribeiras do río Eume. Os nosos ríos, ou o que queda deles non poden agardar máis tempo.

Lamentamos ademais a ineficacia e a ineptitude dos nosos administradores que non souberon compatibilizar o progreso coa conservación dos recursos naturais e culturais do territorio, e que non escoitaron as propostas plantexadas dende a Plataforma e ADEGA para execución dun túnel que salvagardaría o círculo lítico da Mourela e impediría a construción dos taludes que a día de hoxe son fontes contaminantes dos ríos Eume e Chamoselo.

Entrevista a Augusto Pérez Alberti - Catedrático de Xeografía Física na Universidade de Santiago

(La Voz de Galicia) O catedrático de Xeografía Física na USC Augusto Pérez Alberti lamenta a forma na que se constrúen as obras públicas neste país, resolvendo sobre a marcha os problemas que xorden, sen a previsión nin a planificación necesarias. Cre que esta é a verdadeira orixe da contaminación dos ríos Eume e Trimaz.

- ¿Os taludes da Mourela son o problema, de alí sae o material contaminante?
- O problema é que aquí as obras públicas fanse hoxe cos mesmos parámetros de hai vinte ou vinte e cinco anos, sen ter en conta a dinámica dos taludes. E iso é inaceptable.

- ¿Había unha alternativa?
- Un túnel ou un semitúnel

- Pero sería máis caro.
- O barato sae caro a medio e longo prazo. Xa se viu tamén nos casos da A-6 en Vega de Valcarce e Becerreá. Agora os arranxos multiplicarán os custos. O falso túnel da AP-9 en Teis foi un acerto, pero só se fixo pola presión popular. Na A-52 en Barbantes, por exemplo, o reforzo do monte multiplicou o gasto por dez.

[Diario de Ferrol, por P.C.C.] El sellado de trincheras y del vertedero de excedentes de obras de la autovía es, a día de hoy, la única solución definitiva para acabar con la contaminación que desde el pasado verano amenaza al río Eume y algunos de sus afluentes, entre los que cabe citar el Chamoselo y Rego do Lavadoiro.

[El País, Por Oscar Iglesias] As "pexas asumidas" adían o debate sobre difusión e exhibición arqueolóxica - "As feridas abertas entre Universidade, empresa e Administración non estiñaron"

Arredor de 3.500 castros, entre 7.000 e 8.000 mámoas, preto de 2.000 petroglifos e uns 15.000 xacementos, segundo estimacións oficiais, compoñen a posible suma dos elementos arqueolóxicos do país. O inventario, como tal, está en papel. "Logo de tantas campañas non debería haber problemas nese campo", ironiza Francisco Fariña, director do Museo Arqueolóxico de Ourense. "Pero os números non teñen significación se non inclúen cronoloxía e desenvolvemento interno. Cada xacemento debe ser coñecido per se, e o número non pode ser desculpa para a destrución sen investigación previa".

La Opinión de A Coruña. Los trabajos arqueológicos en A Mourela se remontan a marzo de 2003, cuando el Concello de As Pontes informó a la Xunta de que la autovía podía afectar a un "antiguo yacimiento", según Política Territorial. "A partir de ahí, se inició una línea de trabajo coordinada con la Consellería de Cultura y el Concello pontés para localizar una obra patrimonial que estaba inventariada pero se entendía desaparecida", explica la Xunta.

Europa Press. La conselleira de Política Territorial, María José Caride, inauguró hoy el tramo de 8'9 kilómetros de longitud de As Pontes-Cabreiros, el penúltimo de la Autovía Ferrol-Vilalba (AG-64), en el que se han invertido 75 millones de euros.

Diario de Ferrol. A Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes denunciou publicamente diversas situacións con motivo da próxima inauguración do treito As Pontes-Cabreiros, pertencente á autovía AG-64 Ferrol-Vilalba. Neste senso, rexeitan a “desestruturación da necrópole megalítica da Mourela provocada pola autovía, que deixa dividido pola metade un conxunto formado por tres mámoas”, así como a situación de risco na que, ao seu xuízo, queda unha delas. Refírense á situada a tres metros do borde norte do talude, “lonxe dos 50 metros de protección establecidos pola Dirección Xeral de Patrimonio en xuño de 2007”.

Con motivo da futura inauguración do treito As Pontes – Cabreiros, pertencente á autovía AG-64 Ferrol-Vilalba, queremos denunciar públicamente os seguintes feitos:

- A desestruturación da necrópole megalítica da Mourela provocada pola autovía, que deixa dividido pola metade un conxunto formado por tres mámoas.

- A situación de risco na que queda a mámoa GA15070127, situada a 3 metros do borde norte do talud, lonxe dos 50 metros de protección establecidos pola Dirección Xeral de Patrimonio en xuño de 2007.

- A non reversión social dos coñecementos derivados das escavacións da necrópole megalítica da Mourela, que logo de máis de 3 anos de investigacións, 2 equipos de arqueólogos e unha financiación próxima aos 5 millóns de euros, non foron aínda publicados nin presentados á cidadanía.

- A catástrofe medioambiental que está a afectar aos ríos Eume, Chamoselo, Lavadoiro e Trimaz, derivada da mala planificación da autovía, que ademais de ocasionar a destrución do círculo lítico da Mourela, está a exterminar os ecosistemas fluviais da nosa comarca.

La Opinión de A Coruña. La conselleira de Política Territorial, María José Caride, afirmó ayer que el el tramo de la Autovía Ferrol-Vilalba que discurre entre las localidades de As Pontes y Cabreiros será abierto "en cuanto podamos". La titular del departamento autonómico anunció que este trayecto estará en servicio el próximo mes de noviembre "si es posible", aunque advirtió de que este plazo dependerá del ritmo de los trabajos que se desarrollan actualmente en los taludes de la autovía.

[La Voz de Galicia] A asociación A Mariña Patrimonio cre que o castro da Atalaia, en San Cibrao, esconde un monumento con forno ou sauna castrexa; sería, de ser certo, o terceiro de Galicia.

Pömmelte/Magdeburgo, Alemania. Un equipo de arqueólogos descubriu no Este de Alemania unha construción prehistórica que data do ano 3.000 a.C. e é moi similar ao coñecido Stonehenge de Inglaterra, pois ambos eran centros de culto astronómico e ritual.

[La Voz de Galicia] La Xunta ha comenzado ya los procesos de contratación para iniciar las excavaciones en 36 monumentos. Antes de que termine el año arrancarán los trámites, que no podrán durar más de veinte meses. Son mámoas, dólmenes, menhires... Yacimientos que reflejan la impronta que dejó en Galicia el megalitismo. La Consellería de Cultura ha iniciado un plan para proteger y poner en valor los principales monumentos de esta época que llevará a declarar bien de interés cultural (BIC) 48 yacimientos.

[La Voz de Galicia] La Consellería de Cultura y Deporte pondrá en breve el proceso administrativo para declarar Bien de Interés Cultural (BIC) un total de 48 yacimientos megalíticos que se encuentran esparcidos por toda la geografía gallega.

[Diario de Ferrol] El desprendimiento de un talud en el tramo de la autovía AG-64 As Pontes-Cabreiros obliga a la Xunta a aplazar su apertura hasta el mes de noviembre. Inicialmente, Política Territorial había barajado los meses de verano para la inauguración de unas obras que se encuentran en fase de ejecución desde el 2005.

[La Voz de Galicia] El enlace por autovía del tramo entre As Pontes y Cabreiros, el penúltimo escalón de la AG-64 para conectar Ferrol y el corredor del Cantábrico por Vilalba, sufrirá una ligera demora sobre el plazo previsto. A la vista está que no será este mes de junio cuando se pueda recorrer el trazado de apenas ocho kilómetros que acercará un poco el núcleo vilalbés.

[El Progreso de Lugo] La conselleira de Cultura e Deporte, Ánxela Bugallo, destacó este jueves en Vilalba el "notable incremento" de las denuncias presentadas por daños al patrimonio cultural gallego. Según datos de los dos últimos años, se pasó de las 202 denuncias en el 2006 a las casi 500 del año pasado, lo que supone un aumento de más del 140%.

[La Opinión de A Coruña, por Nuria Rodríguez] El departamento de Cultura le ha enviado dos escritos en los que le pide que documente y ponga en valor los restos arqueológicos si la seguridad de la obra impide conservarlos.

A ambigüidade do discurso
Restan xa poucas horas para que se cumpra a primeira efeméride da destrución do Círculo Lítico da Mourela e aínda nada sabemos deses informes que restaban importancia á conservación da necrópole e que falaban de cabanas medievais e outras lerias, deses mesmos informes que aconsellaban a destrución do círculo e que daban o visto bon á grave alteración dun conxunto funerario milenario. Onde están eses informes? Por que logo dun ano non foron feitos públicos?

Levamos doce meses asistindo aos avatares da mala planificación dunha obra pública que día a día está a pór en perigo a integridade do noso patrimonio cultural e imos xa fartos e cansos de que a administración ignore os nosos consellos, que con todo o cariño que lles gardamos como administrados que somos deles, non chegamos a comprender que é o que se pretende facer no lugar. Entristecerianos moito ver un túnel ocupando o furado da Mourela.

Hai que lembrar que no mes de xuño do pasado ano, a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural levantaba a cautela sobre os restos da necrópole megalítica e establecía unha serie de áreas de exclusión de obra no perímetro das mámoas. Esta decisión política excluía a necesidade de garantir a máxima protección dos elementos que aínda quedaban, ignorando a proposta plantexada pola Plataforma e por ADEGA para a construción dun túnel baixo o xácigo, que nun principio fora apoiada por Patrimonio.

Desbotada esta alternativa por parte da Consellería de Política Territorial, alegando a inviabilidade técnica e económica do proxecto, iniciáronse as tarefas de desmonte para a construción dunha gabia. Gabia que ben podería figurar no récord Guiness cos seus sesenta metros de profundidade como a máis fonda do mundo, aínda que tamén podería ser proposta a récord da ineptitude na planificación dunha obra pública.

Parece que a decisión de trazar unha autovía por medio dun campo de mámoas impide que a gabia conte cun sistema de terrazas laterais que neutralicen os desprendementos de terreo, que regulen a escorrentía das augas e que deixe pasar a luz do sol. É por isto que a día de hoxe as obras seguen paradas.

Unha mámoa ao bordo da gabia
En contínuas comunicacións dirixidas ao Director Xeral de Patrimonio Felipe Arias Vilas, informábaselle sobre o risco de afectación das áreas de exclusión de obra que a súa dirección establecera no mes de xuño de 2007 e solicitábaselle a paralización das obras que estaban a afectar á área de exclusión de obra da mámoa catalogada co código GA15070127.

A día de hoxe a mámoa atópase a uns tres metros do bordo do talud, lonxe dos 40 metros de distancia establecidos por Patrimonio. Ao noso entender a situación actual impide a súa documentación se temos en conta a perigosidade de acometer a escavación deste elemento, por mor dos desprendementos. Das comunicacións ao director xeral nada sabemos, ninguén se sentiu aludido ao parecer. Mágoa que as oracións e as plegarias nada serven contra a forza da gravidade.

Intoxicación informativa
Como guindiña para este pastel administrativo tivemos a sorte de coñecer a semana pasada na televisión local das Pontes, unhas declaracións da Consellería de Política Territorial nas que se nos “informaba” aos ponteses do retraso nas obras da autovía por mor das choivas. Nada se dicía dos contínuos desprendementos de terra na Mourela, que obligaron a modificar os plans de actuación na zona, que engadiron máis tempo á finalización da obra e que están a por en perigo a integridade dos elementos patrimoniais que ainda quedan na Mourela. Tampouco se informaba das contínuas fendas na estructura de gunitado na parede Norte da gabia, que tiveron que ser feitas de novo en repetidas ocasións.

A choiva tivo algo que ver, pero non son os fenómenos ambientais os que planifican as obras públicas.

Reflexión final
Certo é que nos últimos meses preocupámonos moito ou demasiado por todo o que aconteceu na Mourela e dende algún sector local criticouse a nosa inoperatividade noutros temas a nivel patrimonial que afectan aos elementos arqueolóxicos das Pontes. Mais o caso da Mourela é un caso real e actual que exemplifica perfectamente cal é o interese e a atención que se lle presta ao patrimonio, tanto dende a corporación local como dende o goberno da Xunta. Por isto, a nosa teima de defender o que ninguén defendeu, a nosa teima por esclarecer o que ninguén esclareceu e a nosa ilusión por ver algún día o que é noso, respectado.

PLATAFORMA NA DEFENSA DO PATRIMONIO DAS PONTES

Hoxe na Fox ás nove do serán poderemos desfrutar do documental sobre as escavacións de Stonehenge que sacan á luz novas hipóteses ate o de agora descoñecidas. A similitude coa necrópole da Mourela é clara. No trailer do documental pódense apreciar estructuras similares ás aparecidas na Mourela: fosas, furados de postes, tumbas en estela, e outras estructuras que nos lembran o patrimonio megalítico local, hoxe desaparecido.

As escavacións realizadas en Stonehenge tiveron lugar ao mesmo tempo que as da Mourela, coa diferencia de que os resultados do caso británico están xa publicados e os da necrópole pontesa non existen. Ademais o cromlech británico e as estructuras que o rodean aínda permanencen no lugar, mentras que os restos da necrópole pontesa foron aniquilados para deixar paso ao “progreso”.

National Geographic revela que Stonehenge foi empregado como cemiterio durante longo tempo. É o resultado da investigación arqueolóxica liderada polo profesor británico Mike Parker Pearson, na que tamén se descubriron obxectos cotidianos empregados polos homes do Neolítico.

Novas relacionadas:

2 de maio do 2008 : UN DESPRENDEMENTO NAS OBRAS DA AUTOVÍA FENDE A ESTRUTURA DE REFORZO DO TALUD
21 de abril do 2008 : COMUNICADO DA PLATAFORMA NA DEFENSA DO PATRIMONIO DAS PONTES
3 de febreiro do 2008 : ESTA PASANDO... MIRA POR EL
13 de decembro do 2007 : A MOURELA, VÁISELLES

E moito máis en SOS Mourela

[La Opinión de A Coruña, por Isabel Bugallal] El catedrático de la Universidad de Santiago José Carlos Bermejo denuncia el método de investigación arqueológico del equipo de Felipe Criado Boado, que inspira la política de inversiones y ayudas públicas.

Podemos defini-lo patrimonio cultural dun pobo como o conxunto de bens, materiais e inmateriais, de recoñecido valor que reflicten as tradicións e a forma de vivir e pensar ó longo do tempo.

O termo patrimonio, en sentido estricto, significa <o que herdamos dos pais>, polo tanto, podemos dicir que o patrimonio cultural de Galiza é o conxunto de elementos materiais e inmateriais que conforman as características específicas da nosa cultura e caracterízase pola súa abundancia, variedade e ampla dispersión xeográfica así como a vinculación á paisaxe que os rodea.

A noción de ben cultural queda subordinada á posibilidade do gozo público, o que, á súa vez, se vincula ó deber de conservación, e iso con independencia de que a súa titularidade sexa pública ou privada.

Así pois, xa que os bens culturais teñen un valor de testemuña histórica e de civilización, os propietarios e as diversas administracións deben preservar ese interese xeral que é o noso patrimonio histórico. No exercicio dese cometido estes entes públicos precisan a colaboración das institucións e, sobre todo, dos cidadáns, no coidado, defensa, protección, conservación e custodia de tódolos bens que forman parte do noso patrimonio cultural.

Felipe Arias Vilas, Director Xeral de Patrimonio Cultural na Consellería de Cultura
Entrevista publicada na Revista del colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos de Galicia. Xaneiro 2008, nº 6, pp. 18-19, A Coruña

Felipe Arias é licenciado en Filosofía e Letras pola Universidade de Santiago. A súa tese de final de carreira sobre as “Murallas romanas de Lugo” recibiu o Premio Extraordinario de Licenciatura e foi publicada un ano despois. Arias Vilas exerceu coma profesor de Historia e Arqueoloxía, actividade que conxugaba coma bolseiro de investigación na Universidade de Santiago. Entre 1976 e 1984 foi director-conservador do Museo Provincial de Lugo. Dende 1983 dirixiu o Museo do Castro de Viladonga e os traballos arqueolóxicos neste xacemento castrexo e galaico-romano. En agosto de 2005 fíxose cargo da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural. Felipe Arias é autor de máis de duascentas publicacións e colaboracións (só ou en obras colectivas) sobre temas de Arqueoloxía, Historia Antiga, Museoloxía e Patrimonio Cultural, e ten participado en máis de duascentas cincuenta conferencias e mesas redondas sobre estes temas dentro e fóra de Galicia.

A continuación transcríbense as comunicación remitidas á Dir. Xeral de Patrimonio cultural da Xunta de Galicia, por mor dos continuos desprendementos de terra que se están a producir no entorno de protección do elemento catalogado GA15070127, así como das obras que tiveron lugar no entorno dos elementos GA15070129 e GA15070130.

Defensa do Patrimonio das Pontes advierte del peligro de excavar el túmulo, que ha quedado a tres metros del talud de A Mourela.
[La Opinión A Coruña] La Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes advierte de que un nuevo desprendimiento de tierra en el talud de A Mourela amenaza un túmulo megalítico. Tras el incidente, el monumento funerario ha quedado situado a tres metros de las obras de autovía que unirá las localidades de Ferrol y Vilalba, la AG-64.

La plataforma de As Pontes alertó a la Xunta de los daños que causan las obras

[El Progreso de Lugo] La Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes denuncia que un desprendimiento de tierras, sucedido la semana pasada, en el margen norte de las obras de la autovía AG-68 a su paso por la Mourela, en As Pontes, amenaza una mámoa, de las tres que hay catalogadas en la zona.

Un corremento de terra na gabia da Mourela ameaza unha mámoa
O monumento megalítico atópase a tan só tres metros do talud

A pasada semana producíase un corremento de terras no marxe Norte das obras da autovía AG-64 ao seu paso polo lugar da Mourela no concello eumés das Pontes de García Rodríguez. Ao redor duns quince metros de terreo, víñanse a baixo producindo un considerábel desprendemento de firme que ía a parar ao fondo da gabia.

La distancia entre Vilalba y Ferrol tomando como referencia la rotonda de Grandisca, salida de la A-8 y acceso a la LU-861, y la salida de de la AG-64 es actualmente de 58 kilómetros. La conclusión de la autovía, que por ahora acaba en As Pontes, rebajará la distancia en casi dos kilómetros.

[La Opinión de A Coruña, por Nuria Rodríguez] El colectivo pontés denuncia que los desprendimientos en el talud de A Mourela han reducido a diez metros la distancia entre la zanja y uno de los enterramientos.

As obras da autovía AG-64 Ferrol-Vilalba que arrasaron no mes de xuño do ano pasado os restos do círculo lítico da Mourela, están de novo a por en serio risco a conservación e integridade de varios elementos.

La consellería dio a conocer ayer los quince dólmenes que formarán el Parque Arqueolóxico do Megalitismo da Costa da Morte, un proyecto nacido en el 2000 cuya materialización se ha demorado hasta ahora. La Xunta tendrá que adquirir 14 de esos yacimientos, que se encuentran en terrenos privados. El último es Dombate, donde, según parece, estará el centro de interpretación, aunque ello no es todavía oficial.

[A Nosa Terra] Así de rotundo se amosa o profesor da Facultade de Historia da USC, Antón Rodríguez Casal, quen asegura que non só a Costa da Morte é rica en patrimonio megalítico.

[A Nosa Terra] A Consellería de Cultura prepara un informe para declarar como Bens de Interese Cultural (BIC) a mámoas e dólmenes de Galiza, especialmente, da Costa da Morte. Estes monumentos arqueolóxicos seguen, deste xeito, o camiño comezado en castros e petroglifos.

A exposición que leva por título As Mulleres na Prehistoria, atópase ubicada no edificio da Facultade de Humanidades do Campus de Esteiro en Ferrol e permanecerá aberta en horario lectivo ate o 27 de febreiro.

Música: Vivir na Coruña
Letra: Os Tunantes Folklóricos (Asociación de Veciños A Choupana)

Nova relacionada : A MOURELA, VÁISELLES

La Voz de Galicia. (...)

El año pasado, la dirección xeral de Patrimonio de la Xunta ha incoado un total de 90 expedientes en la provincia, de los cuales, 62 han sido resueltos. Se trata de destrozos provocados por el vandalismo o por la climatología, robos o deterioro.

Sobre qué bienes son afectados, destacan los pertenecientes a la arquitectura, que suman un total de 36. En cuanto a restos arqueológicos, la dirección xeral de Patrimonio detectó un total de 21 casos de deterioro por diversos motivos. También se abrieron 4 expedientes por irregularidades en bienes etnográficos, mientras que en el Camino de Santiago, a su paso por la provincia coruñesa, solo ha sufrido un ataque.

El departamento autonómico recuerda que Industria todavía tramita la autorización del parque eólico de A Valiña. Asegura que, de realizarse, hará un seguimiento de la obra.

[Diario de Ferrol] La Consellería de Cultura analiza las posibilidades que pueden existir a la hora de reubicar los restos arqueológicos actualmente almacenados en la estación de autobuses de As Pontes. Además de hacer constar que parte del material acumulado todavía está pendiente de catalogación, desde la administración autonómica se confirma la intención de buscar un emplazamiento más apropiado a una riqueza cultural que es patrimonio de todos los ponteses y, en general, de todos los gallegos.

[Diario de Ferrol, reportaje de P.C.C.] El gobierno de As Pontes, que preside el socialista Valentín González, reconoce que se trata de “una de las muchas patatas calientes” con las que se ha encontrado al ponerse al frente del Concello, pero lo cierto es que la situación requiere una solución urgente.

Diario de Ferrol. El gobierno de As Pontes, que preside el socialista Valentín González, reconoce que se trata de "una de las muchas patatas calientes" con las que se ha encontrado al ponerse al frente del Concello, pero lo cierto es que la situación requiere de una solución urgente.

Diario de Ferrol. La existencia de un círculo lítico en As Pontes sólo cobró realmente actualidad cuando éste interfirió en la construcción del tramo de autovía que discurre entre As Pontes y Cabreiros. Si bien en un primer momento, el asunto sólo se observó bajo la óptica de la investigación y el rico pasado arqueológico de As Pontes, sería a partir de la enero del año pasado cuando la Xunta tomó la decisión de intervenir para evitar nuevos retrasos en la construcción de la vía rápida Ferrol-Vilalba. Fue entonces cuando un grupo de 30 arqueólógos trabajó intensivamente en el yacimiento, que fue prolífico en lo que a vestigios del pasado se refiere, ya que, al margen de lo ya sabido, los investigadores también descubrieron los restos de una cabaña medieval en la zona del círculo prehistórico de A Mourela. El conjunto de tales hallazgos ya forma parte del pasado. Desde el año 2007, la traza de la autovía pasa por el lugar.

Edición impresa de El Progreso, ayer.

La Opinión de A Coruña. La construcción del parque eólico de A Valiña en la parroquia de O Freixo pone en peligro la conservación del círculo lítico de Bidueiral, según la Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes, que teme que este monumento megalítico corra la misma suerte que el anillo de A Mourela y la necrópolis, que fueron destruidos por las obras de la autovía Ferrol-Vilalba.

Logo da recente desaparición do anel lítico da Mourela e da destrución da necrópole prehistórica pola Autovía Ferrol-Vilalba AG-64 e pese ás denuncias que levamos feitas ao respecto da situación de indefensión dos elementos patrimoniais do concello, atopámonos hoxe ante un novo intento de dinamitar o noso legado cultural.

O círculo lítico do Bidueiral, situado na parroquia pontesa do Freixo é o novo monumento megalítico do concello das Pontes que se ve afectado este ano. Un suma e segue que está a por en evidencia as actuais políticas, autonómica e local, sobre a xestión dos nosos recursos patrimoniais. Un parque eólico, propiedade da empresa Eólicas del Noroeste S.L., é a nova infraestructura que ameaza este ben.

O círculo, que ten unhas dimensións aproximadas de nove metros e medio de diámetro máximo e está formado por rochas e pedras de seixo e cuarcita, así como laxes de pizarra soterradas verticalmente na terra, presenta ademais un par de aliñamentos paralelos de pizarra soterrados, a xeito de entrada ao círculo. Ao seu carón existe un túmulo prehistórico, que ao igual que o círculo non está catalogado, tal e como puidemos comprobar no Inventario Arqueolóxico do Concello das Pontes.

A esta, xa de por sí, descontrolada situación hai que engadirlle o feito de que ámbolos dous elementos se atopan dentro do polígono de afectación do Parque Eólico da Valiña, promovido pola empresa Eólicas del Noroeste, S.L.. Unha nova infraestructura, que pon en serio risco a conservación do noso patrimonio cultural.

O Estudo de Impacto Ambiental (EIA) do parque, data de setembro de 2001 e recolle a existencia do círculo lítico, mais non así a da mámoa. Ainda que estes elementos atópanse incluidos dentro do polígono de afectación do parque, o EIA establece que non se verán afectados polas obras.

Nembargantes, tendo en conta que para estos casos as Normas Subsidiarias e Complementarias do Planeamento da provincia da Coruña, establecen unha protección de 200 metros para elementos arqueolóxicos, dende a Plataforma consideramos que a construción dunha zanxa de cableado que unirá este parque coa subestación de San Xoán, próxima ao lugar, invadirá a zona de protección arqueolóxica dos elementos e provocará fondos prexuizos na conservación dos restos que poidan existir no entorno dos mesmos.

Diversos autores sinalan a este círculo lítico, como o único que se conservaría na actualidade na Galiza, logo da recente destrución dos restos do círculo da Mourela. Así o confirma tamén o EIA, que sinala o seguinte:

Os veciñ@s das Pontes que integramos a Plataforma, cremos que a situación con respecto ao Patrimonio da comarca do Eume, non mudou nada nos últimos meses, semella que a destrución do noso anel da Mourela, deulles pulos aos iñorantes para seguir a desfacer o noso gran legado cultural. Namentres os que venderon a súa identidade ao mellor postor, tratan de amosarnos unha parcial realidade a través de mostras e exposicións, que o único fin que pretenden é lavar a cara das institucións que erraron na planificación dunha infraestructura clave para o desenrolo da nosa comarca.

O círculo lítico do Bidueiral merece un trato diferente ao que recibiron os aneis da Mourela e ás mámoas destruidas. O seu carácter exclusivo como elemento susceptíbel de ser estudado, documentado e recoñecido o seu valor cultural, lévanos a plantexar a necesidade da elevación deste elemento á categoría de BIC Ben de Interese Cultural.

Cremos asemade na necesidade de que o Concello das Pontes tome conciencia da inxente cantidade de recursos patrimoniais que están espallados polo termo municipal e acometa a finalización da catalogación que estaba a levar a cabo o LIA Laboratorio de Investigacións Arqueolóxicas, así como a organización do fondo arqueolóxico depositado nos locais da estación de autobuses que agarda dende hai máis dun ano a que se lle tome en consideración.

Nesta ocasión Frodo Bolsón sae a dar un paseo pola Mourela.

[La Opinión, por Nuria Rodríguez] La Plataforma na defensa do patrimonio das Pontes lamenta que se rechazase construir un túnel que evitaría la paralización de las obras y las labores de asentamiento del terreno.

A CPTOPT está a acometer unha actuación de emerxencia na gabia da Mourela debido á inestabilidade dos terreos

Hai xa semanas que varias máquinas e traballadores afánanse na estabilización dos taludes da Mourela realizando operacións de gunitado, mediante as que tratan de evitar que a altura excesiva da gabia, remate con parte da Mourela derrubada.

Dende a Plataforma cremos que si ben a construción da gabia significaba a destrución da necrópole megalítica, esta operación non foi correctamente concebida en base á inestabilidade dos terreos, o que podería por en serio risco a integridade dos vehículos que algún día cheguen a transitar pola autovía. Os desprendementos que agora tratan de evitar poden producirse nun futuro non moi lonxano e as condicións ambientais rigurosas no inverno, poden propiciar asemade que debido ao excesivo da altura dos taludes, o marxe de penumbra da gabia sexa tan elevado que cando se produzan as xeadas de inverno, máis de un vehículo poida verse afectado mentres circula.

En previsión disto e tratando de garantir a conservación do conxunto funerario da Mourela, o Nadal pasado propúxose dende a Plataforma e ADEGA unha solución viábel, a construción dun túnel co que se compatibilizaba o paso da autovía coa conservación do lugar arqueolóxico e do círculo lítico. Era algo sinxelo, algo que se lle ocorrería a calquera e que mesmo recibiu o apoio inicial da Dirección Xeral de Patrimonio.

A solución que era técnica e económicamente executábel foi desbotada logo dun informe arqueolóxico, que aínda non foi feito público. En todo caso dende a Plataforma cremos que a teima da Administración por desbotar a solución do túnel, respostou máis a criterios economicistas que a condicionantes técnicos ou arqueolóxicos.

Hoxe, ao subir ao lugar da Mourela e ver o que alí está a acontecer, cuestionámonos:

[La Voz de Galicia] La Casa Dopeso de As Pontes acoge desde hoy la exposición A memoria da terra. Unha aproximación arqueolóxica ó noso pasado. La inauguración será a las doce de la mañana. Se trata de un recorrido por la historia del patrimonio arqueológico de As Pontes, los yacimientos localizados en los últimos años y un análisis de los objetos más representativos hallados desde la Prehistoria hasta la época romana.

Defensa del patrimonio

Por su parte, la asociación socio-cultural Choiva Ázeda, informó de que la Plataforma en Defensa do Patrimonio de As Pontes critica la gestión de la cultura en la villa. Aseguran que no están en contra de «ensinar a cultura ao pobo», pero sí «do engano e a mentira. O tempo bule e aquí a única memoria que garda a terra é a da destrucción sistemática do seu patrimonio». Lamentan que la muestra que se inaugura hoy «cóstanos aos galegos máis de 21.000 euros», mientras que «sete meses despois da destrución dos restos do anel lítico da Mourela, os que se din profesionais da arqueoloxía en Galicia, presentan unha exposición sobre algo que xa non existe e que eles mesmos axudaron a destruir». Por eso, califican la exposición de «lavado de cara» de la Xunta ante la decisión de «destruir os restos da necrópole prehistórica polas obras da autovía».

[Diario de Ferrol] La Plataforma Choiva Ázeda acusa a la Xunta de tratar de lavarse la cara con la exposición "A memoria da Terra" que hoy se abre al público en la villa de As Pontes.

Las críticas del colectivo vienen por el hecho de recordar que fue la Consellería de Cultura la que autorizó la destrucción del yacimiento de A Mourela y la que ahora también aporta los 21.000 euros necesarios para financiar la muestra. Así, desde la plataforma se considera que "agora, sete meses despois da destrución dos restos os profesionales da arqueoloxía presentan una exposición sobre algo que xa non existe", a lo que se añade, además, que "a mostra é simplemente unha defensa da postura irracional que o goberno da Xunta tomou coa decisión de destruir da necrópole prehistórica". Asimismo se entiende que fue una decisión política "mal tomada".

[La Opinión de A Coruña, pro Nuria Rodríguez] La Plataforma na defensa do patrimonio considera que la iniciativa trata de defender la decisión de la Xunta de permitir la destrucción de la necrópolis prehistórica de A Mourela.

Ante a apertura da exposición A Memoria da Terra instalada no edificio de usos múltiples pontés Casa Dopeso, dende a Plataforma queremos manifestar que non estamos en contra de ensinar a cultura ao pobo. Mais sí en contra do engano e a mentira. O tempo bule e eiquí a única Memoria que garda a Terra é a da destrución sistemática do seu Patrimonio Cultural e Natural.

A mostra que prentende facer un repaso pola Historia e presentar os resultados dos diferentes traballos arqueolóxicos levados a cabo no municipio, está financiada pola Consellaría de Cultura da Xunta de Galicia e cústanos aos galeg@s máis de 21.000 €.

Se temos en conta que o número de profesionais que traballaron nas tarefas de escavación da Mourela superou o centenar, sen resultado coñecido polo momento. E que a autorización de Patrimonio para proseguir as obras, viña respaldada pola idea de que non quedaba nada, cando menos susceptíbel de ser conservado. Agora, sete meses despois da destrución dos restos do anel lítico da Mourela, os que se din profesionais da arqueoloxía en Galiza presentan unha exposición sobre algo que xa non existe e que eles mesmos axudaron a destruir cos seus informes. E nós como veciñ@s das Pontes temos que tragar coas súas lerias e pantomimas. Canto máis?

Dende a Plataforma, consideramos que esta exposición é simplemente unha defensa da postura irracional que o goberno da Xunta tomou coa decisión de destruir os restos da necrópole prehistórica. Unha exposición programada xa antes da destrución, para lavar a cara de quen errou na planificación da autovia. Unha exposición en fin, da mentira e do engano para xustificar e correxir o que foi unha decisión política mal tomada e que supuxo a perda dun lugar excepcional do Megalitismo galego.

Agora unha exposición que revisa a historia. Unha historia pragada de roubos, atentados e destrucións sistemáticas do noso Patrimonio. Máis de 80 mámoas e 3 castros devorados por escavadoras na mina de carbón. Casas, cabazos, pontes, cruceiros, muiños derrubados, parroquias enteiras cos seus lugares postergados ao esquecemento da sinrazón. A colección de materiais do Castro de Espiñaredo, desaparecida en mans escuras. O Portorroibo paleocristiano devorado sen compasión. O vaso campaniforme da Vilavella, desaparecido dunha das vitrinas da Facultade de Xeografía e Historia de Santiago. O Chamoselo romano, soterrado baixo coches, casas, rúas e polución. As pontes que nos definen fendendo polos petrís. E un longo etc. Se a exposición reflicte todas estas situacións reais que padeceu e padece o Patrimonio das Pontes, os nosos parabéns para a organización.

Se pola contra atopámonos ante a manipulación da verdade, ante a omisión dos datos e das opinións que testemuñan a situación de desamparo legal que padecen os nosos recursos culturais e ante a declaración pública da ineptitude dos nosos administradores en favor dun malentendido progreso, non nos queda máis que loitar. Loitar para que a verdade da Mourela continúe viva, para que a moura conspiración que aniquilou o noso herdo pague a débeda que mantén coa nosa terra.

Canto Máis?

[La Voz de Galicia] El Ayuntamiento de As Pontes ha puesto en marcha una iniciativa original y novedosa para dar a conocer la historia local. Este viernes a las doce se inaugura en la Casa Dopeso una exposición bajo el título A memoria da terra.

[La Voz de Galicia] Lo bueno vino al final. Tras dos horas de recorrido por los tramos en obras de la autovía Ferrol-Vilalba, la conselleira de Política Territorial, María José Caride, dio dos noticias. Una buena y otra mala. La buena es que su departamento acaba de adjudicar a la unión temporal de empresas integrada por Corsan-Corviam (con sede en Madrid) y Sercoysa (de Pontevedra) la construcción del tramo final de la autovía hasta Vilalba. Caride señaló que a finales de septiembre podrían arrancar ya las obras en esos últimos 13,4 kilómetros-contratadas por 37,4 millones-, que se prolongarán durante un plazo oficial de 22 meses. O sea, que a finales del 2009 viajar de Ferrol a Vilalba (56 kilómetros) y tomar la autovía del Cantábrico (A-8) será coser y cantar: se llegará en menos de media hora a una velocidad límite de 120 kilómetros por hora.

La Opinión de A Coruña - Redacción - As Pontes

Preme na imaxe para ampliala

Cortesía Moncho do Orzán

Zona de Respeto. Tendrá carácter cautelar y podrá establecerse en cualquiera de las clasificaciones de suelo. Su ámbito es el delimitado en cada caso en los planos de ordenación. En el caso de no aparecer grafiado, se aplicará el artículo 30 de las Normas Complementarias y Subsidiarias de Planeamiento Provinciales, en donde se establece una franja con una profundidad, medida desde el elemento o vestigio más exterior del bien que se protege de:

– 50 m., cuando se trate de elementos etnográficos inventariados como hórreos, palomares, cruceiros, etc.
– 100 m., cuando se trate de elementos de arquitectura religiosa (iglesias, capillas, santuarios, cementerios) arquitectura civil o militar.
– 200 m., cuando se trate de restos arqueológicos, de dolmenes, castros y ciudades.

En lo que se refiere a la autorización de obras en el entorno de los monumentos declarados bienes de interés cultural, el artículo 47.2 determina que "Una vez aprobado definitivamente el plan especial de protección, los ayuntamientos serán competentes para autorizar las obras que lo desarrollen, incluidas las de los entornos de los monumentos declarados, y deberán de dar cuenta a la Consellería de Cultura de las licencias concedidas en un plazo máximo de diez días. En todo caso, las intervenciones arqueológicas requerirán la autorización de la Consellería de Cultura".

Máis novas relacionadas en S.O.S. Mourela

[CulturaGalega.org] Era un dos poucos círculos líticos do megalitismo documentados no país. O erudito local Federico Maciñeira localizouno a finais do século XIX, pero as súas pedras foron empregadas na construción dunha estrada. Só despois de ser aprobado o trazado da autovía AG64 entre Ferrol e Vilalba, que atravesaba polo medio do xacemento, se puideron comezar as excavacións na zona, que demostraron a existencia do círculo lítico e unha posterior edificación medieval. Onte a Consellaría de Cultura levantou a zona de cautela sobre o xacemento, tras recibir un informe da Consellaría de Obras Públicas desestimando un cambio no trazado da autoestrada. As escavadoras xa comezaron a levantar a terra. Un activo movemento local e veciñal defendeu durante estes anos a escavación, a preservación dos restos e o desvío do trazado da autoestrada.

Chamamos “progreso” a medrar cultural e humanamente, no respecto e coñecemento polas propias raíces, tradicións e valoración do patrimonio herdado.

Non podemos comprender “progreso” coma tecnicismo puro e duro, que arrase sen piedade e sen atrancos con todo o que nos foi legado, sen procurar ningún tipo de diálogo ou compatibilidade entre o pasado e o futuro.

A Asociación de Estudos Históricos e Sociais “HUME” de As Pontes, queremos denunciar a impunidade coa que os nosos responsables de patrimonio, poden tomar decisións sobre a destrución e desaparición do mesmo. Non podemos comprender cómo as pezas que dan identidade e historia á nosa vila (Vaso Campaniforme, achádegos varios de pasadas prospeccións arqueológicas) poden desaparecer sin ningún tipo de explicación nin de asunción de responsabilidades.

Non podemos quedar calados ante o despropósito e manipulación dos medios de comunicación e as diversas entidades políticas que se viron involucradas, ben co seu goberno ou ben co seu silencio, na desaparición dun dos espazos máis significativos da nosa vila, e no xacemento que máis expresaba de nós mesmos: “A Mourela”.

Unímonos á Plataforma Cidadá para a Defensa do Círculo Lítico da Mourela ó tempo que reclamamos a dimisión de quenes, con decisións coma as que se viñeron tomando, se autoproclaman garantes do noso patrimonio.

Reclamamos asimesmo unha mirada diferente cara ás nosas raíces e o noso legado, entre o que se atopan varias das pontes que lle deron nome á vila, e que sobreviven nun estado deplorable entre o tráfico rodado que soportan, as embestidas dos camións, as humidades non tratadas e a vexetación que as vai cubrindo.

ASOCIACIÓN DE ESTUDIOS HISTÓRICOS E SOCIAIS HUME

Máis novas relacionadas en S.O.S. Mourela

Máis novas relacionadas en S.O.S. Mourela

[La Voz de Galicia] «Atentado patrimonial». Así calificaron ayer Adega y la plataforma en defensa del círculo lítico de A Mourela la destrucción del yacimiento por parte de las excavadoras. En un comunicado, las entidades anuncian movilizaciones de protesta contra la decisión de la Dirección Xeral de Patrimonio.

[La Opinión de A Coruña] Las máquinas que trabajan en la construcción de la autovía que unirá Ferrol y Vilalba, la AG-64, arrasaron ayer en superficie el yacimiento arqueológico de A Mourela, en As Pontes. La Consellería de Política Territorial reanudó las obras en el tramo entre la localidad minera y Cabreiros después de que la Dirección Xeral de Patrimonio confirmase el levantamiento de la cautela que pesaba sobre los restos arqueológicos.

[La Voz de Galicia] La Dirección Xeral de Patrimonio anunció ayer que los restos hallados en A Mourela, como piezas de cerámica y material lítico diverso, permanecen bajo la custodia del Concello de As Pontes. Formarán parte de la exposición A memoria da terra, que Patrimonio y el Ayuntamiento planean abrir este año en Casa Dopeso. Ambas instituciones han firmado ya un convenio para montar la muestra con una aportación de 21.000 euros por parte de Patrimonio.

[La Voz de Galicia] Tendría que haber entrado en servicio en febrero, pero los vehículos no podrán transitar por el tramo As Pontes-Cabreiros de la autovía entre Ferrol y Vilalba (AG-64) hasta un año después. La Consellería de Política Territorial informó ayer de que la construcción del penúltimo trecho de la AG-64 «estará concluída a finais deste ano ou principios do 2008».

[Diario de Ferrol] La Consellería de Política Territorial ha decido reanudar la obra de construcción de la autovía (AG-64), en el tramo comprendido entre As Pontes y Cabreiros, después de que Cultura confirmara el levantamiento cautelar arqueológico que afectaba al círculo lítico de A Mourela.

[El Pais] La Dirección Xeral de Patrimonio Cultural levantó ayer la cautela arqueológica que pesaba sobre los restos del denominado círculo lítico de A Mourela, situados en el municipio de As Pontes y afectados por la autovía Ferrol-Vilalba. Cultura autoriza la continuación de las obras, tras documentar desde junio de 2005 los restos del círculo y tras recibir un informe de la Consellería de Política Territorial que desestima la posibilidad de alterar el trazado.

A Asociación Ecoloxista ADEGA e a Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes, expoñen:

Hoxe é un día triste para a arqueoloxía en Galiza, mais tamén o é para a Cultura Galega. Os veciños das Pontes non aturaremos máis destruccións do noso Patrimonio, coas nosas mans conseguiremos virar o rumbo desta nave da sinrazón e por a nosa proa na dirección axeitada, que remate dunha vez por todas coa especulación do noso patrimonio cultural.

Xunta de Galicia - Consellaría de Cultura e Deporte - Información aos medios

• Cultura prorrogou sucesivas veces as escavacións desde 2005 para documentar exhaustivamente os restos

• Na zona próxima aos restos do círculo lítico existen tres mámoas ás que non lle afectarán as obras da autovía

Descargar nota de prensa en PDF

Sen facer públicos os estudos dos arqueólogos no Circulo Lítico, sen estudar as tres mámoas que nestes dias serán derruidas, e sen termos constancia de se a Dirección Xeral de Patrimonio deu o visto bo, a CPTOPV decide arrasar hoxe o alto da Necrópole, enclave crucial do patrimonio megalítico.

Segundo acaba de denunciar a "Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes", a CPTOPV (Conselharia da Política Territorial, Obras Públicas e Vivenda) está nestes momentos a destruir o patrimínio megalítico presente na Necrópole pré-histórica da Mourela, para a construçom da estrada AG-64 que une Ferrol e Vilalva.

Estes factos gravíssimos, de serem confirmados, viriam a supor um salto qualitativo na política do actual governo bipartido à frente da Junta, ao agredir directa e impunemente o património nacional de todos os galegos e galegas, um património único do nosso passado megalítico, sobre cuja existência o referido colectivo pontês tem advertido repetidamente nos últimos anos.

Em nengum caso pode justificar-se a destruiçom do património histórico e cultural de um povo, mas é ainda mais injustificável que semelhante agressom seja feita polas próprias instituiçons públicas que devem salvaguardá-lo. Sobretodo se o motivo é a construçom de umha estrada para cujo traçado existiam alternativas viáveis, como a construçom de um simples túnel proposta por "SOS Círculo Lítico da Mourela", que permitiram pôr em valor o conjunto arqueológico.

Enquanto noutros países com património semelhante se realizam planos de conservaçom e estudo para a sua transmissom às geraçons vindouras, na Galiza, as instituiçons autonómicas desprezam a nossa história, dando prioridade a um progresso mal entendido que nos reduzirá a um ermo sem mais identidade que a queira atribuir-nos a manipuladora historiografia espanhola.

PSOE e BNG estám a assumir umha grave responsabilidade com a decisom de fazer desaparecer o Círculo Lítico da Mourela. É preciso denunciarmos alto e claro essa responsabilidade, incluídas as acçons penais a que puder dar lugar a acçom das máquinas que, ao que todo indica, estám a destruir um pedaço do nosso património nacional.

Assembleia Comarcal de NÓS-Unidade Popular em Trasancos

A Consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Transportes reanuda as obras de construción da Autovía Ferrol-Vilalba (AG-64), no treito entre As Pontes e Cabreiros logo de que a Consellería de Cultura confirmara o levantamento da cautela arqueolóxica que pesaba sobre o xacemento da Mourela e que mantivo paralizada ata hoxe a construción desta autovía.

Para mellorar a vixilancia dos nosos bens culturais, a Consellaría de Cultura e Deporte organiza cursos de formación especializada en patrimonio cultural para as forzas de seguridade. A conselleira, Ánxela Bugallo, abriu hoxe na Coruña estas formacións, que se celebrarán ao longo desta semana nas catro provincias.

[La Opinión de Coruña] La Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes y Adega organizaron este fin de semana en A Coruña el acto Repensando A Mourela.

Máis novas relacionadas en S.O.S. Mourela

[La Voz de Galicia] A través de un convenio con el Concello de As Pontes, la Consellería de Cultura financiará con una aportación inicial de 21.000 euros la elaboración de un proyecto expositivo titulado A memoria da terra. Esta muestra, que estará ubicada en Casa Dopeso, compendiará «todo o traballo arqueolóxico que se fixo en As Pontes, que percorrerá a historia do municipio», en palabras del primer teniente de alcalde, Francisco Dasilva.

REPENSANDO A MOURELA, é a frase escollida para presentar esta actividade, que conta coa colaboración da Asociación de Amigos dos Museos de Galicia.

[Diario de Ferrol] El Consello de la Xunta autorizó un gasto de cinco millones de euros que se invertirá íntegramente en obras complementarias de la autovía Ferrol-Vilalba. En concreto, el dinero irá a parar a actuaciones que se llevarán a cabo en el tramo que discurre entre la villa minera y Cabreiros.

[La Voz de Galicia] El Consello de la Xunta autorizó ayer a la Consellería de Política Territorial a abonar cinco millones a las empresas constructoras del tramo en obras As Pontes-Cabreiros de la autovía entre Ferrol y Vilalba (AG-64) por los trabajos imprevistos que han tenido que acometer, principalmente la excavación arqueológica del círculo lítico de A Mourela, en As Pontes, que duró año y medio.

Os feitos continuados que están a acontecer dentro da área de cautela arqueolóxica da Necrópole da Mourela, repercuten negativamente na integridade do conxunto megalítico e pon en serio risco a súa conservación.

A zona, que se atopa debidamente sinalizada, establecéndose a prohibición de entrada no perímetro da escavación a tódalas persoas axenas as obras, está sendo obxecto nas últimas semanas de diferentes actividades ilegais que poñen en serio risco a conservación deste conxunto megalítico.

Cabe lembrar os recientes actos vandálicos alí producidos, cando varios desaprensivos entraron na zona de escavación cos seus vehículos e fixeron trombos enriba de diferentes estructuras arqueolóxicas referenciadas. Namentras a Dirección Xeral de Patrimonio non estime que facer coa Necrópole, dende a Plataforma entendemos que se deberían realizar un control e unha vixiancia que garantan a conservación deste espazo megalítico.

Ante a revolta que se xerou onte pola tarde, tras unha nova publicada nesta web, gustaríame recuperar este comentario de Manolo Camba.

Este feito é un número máis da longa lista de violacións na clandestinidade que todos nós imos contemplar impunemente.
Como saberedes, o xacemento non goza de importancia para as autoridades, é máis, molesta. Esa é unha das razóns da falta de vixiancia, sabendo como somos moitos de nós, xentes sen estudos, embrutecidas e con gañas de satisfacer ó poder... nobles con o amo e brutos con o povo e os seus sentimentos.
QUÉ FACER? Seguir activos, totalmente activos con espallamento deste xenocidio patrimonial, plantexando, creando frontes novos de actuacións. A impunidade da sua vindeira destrucción está destruida, a nosa musa maría josé caride xunto con o resto de peña está decidida a acabar con a molestia do xeito que sexa,,, si é que o fan os que vendrán a roubar pedras, pois moi ben, ou mesmo que veñan a darlles outra passada con os seus coches os de antes.
Dende logo, dende a LIGA CÉLTIGA GALAICA, este feito non se vai esquencer.
Atentos ó numero 6 da nosa publicación O CAMIÑO DOS ARRIEIROS, que deixaremos nas Pontes moi pronto, nél faremos na súa portada outra denuncia máis deste feito imposible de crér.
Para rematar, quero animarvos, nas Pontes fican moitas cousas que rescatar todavía, e a xente TÉN AGORA QUE ESTAR MÁIS SENSIBILIZADA . Veña, a elaborar un catálogo delas e a pedir publicamente a sua protección oficial, estamos en época de eleccións. ESO PODE SER IDEAL.

1. A NECRÓPOLE DA MOURELA NOS ESTUDOS E INVESTIGACIÓNS

O conxunto megalítico da Mourela é un dos primeiros xacementos en ser estudado con técnicas científicas en Galiza. A singularidade deste caso vén dada polo propio feito de ser obxecto dun estudo minucioso por parte do arqueólogo Federico Maciñeira e por constituir un campo de medoñas no que se conservaban dous círculos de pedra.

A primeira referencia que temos a este respecto atopámola na obra de Saralegui Medina, en 1894, na súa obra Estudios sobre la época céltica en Galicia. Faise eco das investigacións de Maciñeira e cita a existencia no lugar da Mourela dunha necrópole prehistórica formada por cinco medoñas e dous círculos líticos.

[CulturaGalega] É sabido que as grandes obras, ou as que se fan en zonas sensibles, van acompañadas do seu correspondente estudo arqueolóxico. A idea é garantir que os posibles restos que se atopen na zona se poidan estudar e conservar axeitadamente. No entanto, en ocasións cómpre investigar un depósito no medio mesmo da obra, e mesmo ás veces é complicado garantir a preservación dos restos. O último exemplo é o do Círculo Lítico da Mourela, pero canda a el existen moitos máis.

Ao redor de tres mil persoas, segundo os colectivos ambientais e plataformas cidadás convocantes, participaron o pasado domingo nunha manifestación en Santiago baixo o lema «Galicia non se vende. Terra viva e vida digna para todos», que reuniu a organizacións que están contra a especulación e o cemento.

LA INSTITUCIÓN SE REFIERE AL YACIMIENTO DE A MOURELA COMO "SANTUARIO DEL MEGALITISMO"

El organismo entiende que el "grave" impacto sobre los restos arqueológicos se puede evitar con la construcción de un túnel que evite que la zona quede debajo de la autovía.

[El Pais] El Ministerio de Fomento modificará el trazado del AVE en un subtramo de la línea Santiago-Ourense para salvaguardar dos yacimientos arqueológicos ubicados en la aldea de Bendoiro (Lalín). La Consellería de Cultura ha confirmado el acuerdo con el Administrador de Infraestructuras Ferroviarias que permitirá preservar los dos castros. La Dirección Xeral de Patrimonio negocia con Fomento para que la Autovía del Cantábrico no destruya otro yacimiento en Barreiros y con Política Territorial para proteger los círculos líticos de A Mourela, en As Pontes.

[El Pais] La Fiscalía Especializada en Delitos contra el Patrimonio y la Consellería de Cultura reclamaron ayer que las grandes infraestructuras públicas vayan acompañadas de declaraciones de impacto arqueológico, tal y como ya sucede con los informes medioambientales.

A Univesidade de Santiago, púxose en contacto coa Plataforma para confirmarlle o seu interese pola recuperación da memoria oral ao respecto do sitio arqueolóxico da Mourela. Neste lugar recolleronse diversas lendas ao longo de máis de cen anos. O novo traballo consiste en rescatar esta memoria oral.

Os requisitos solicitados pola Universidade son:

- Posuir a titulación de historiador ou etnógrafo
- De xeito preferente, pertencer á comarca obxecto de estudio

O traballo será renumerado pola USC. Os interesados poden contactar cos responsábeis do proxecto no seguinte enderezo electrónico: phfabreg@usc.es

ADEGA e a PLATAFORMA NA DEFENSA DO PATRIMONIO DAS PONTES, logo da publicación do titular no xornal Diario de Ferrol con data 21 de abril de 2007:

“ADEGA y la Plataforma en defensa del patrimonio local editan una revista”

Queren manifestar:

1º. O dossier informativo ao que se fai referencia no artigo foi elaborado de xeito gratuito e voluntario co único fin de divulgar a situación á que se está a ver sometida a necrópole megalítica da Mourela.

2º. En ningún apartado do dossier informativo se afirma que tanto ADEGA como a Plataforma damos por perdido o xácigo prehistórico. É máis, o propio documento ven a por en escea a necesidade de conservación da Mourela, como un conxunto monumental, formado por tres mámoas e os restos dun anel lítico.

3º. No apartado que leva por título ANTECEDENTES, incorpórase a fotografía dunha mámoa do lugar de Carracedo, tomada no ano 1975, pouco antes de ser destruida por mor das expropiacións de ENDESA. En ningún lugar se especifica a relación da imaxe co destruido Castro da Uz.

4º. Nesta mesma seizón indícase a “destrución” de dúas mámoas e o anel menor debido á instalación de dúas naves industriais “enriba” destes elementos catalogados. En ningún momento se fala de termos como “desaparición” ou “entorno”.

5º. En ningún apartado do dossier se fan críticas á actual Dir. Xeral de Patrimonio, por mor da non valoración do custe do túnel. Sí á Dir. Xeral de Obras Públicas, organismo que declinou facer valoracións ao respecto da alternativa.

La Plataforma na defensa do Patrimonio das Pontes, así como Adega, dan prácticamente por perdido el yacimiento prehistórico de A Mourela.

[Diario de Ferrol] Pero antes de que esta posibilidad pueda hacerse real sacan a la luz una publicación para dar a conocer sus opiniones. Por eso, en la misma se difunden desde los pasos previos a la creación del movimiento ciudadano hasta los efectos que la industrialización ha dejado en un municipio tan rico en yacimientos como el de As Pontes.

Preme neste enlace para descargar o Dossier (en galego) - PDF
Pulse este enlace para descargar el Dossier (en castellano) - PDF

Artigo publicado en Galicia-Hoxe, de A. Losada

Un importante círculo lítico preto das Pontes, redescuberto no 2003, podería quedar destruído polas obras da autovía Ferrol-Vilalba

Hai menos de vinte anos, na zona da Mourela, no concello das Pontes (A Coruña), había unha necrópole de cinco mámoas e dous círculos líticos (tamén chamados crom- lechs). Hoxe en día, só quedan dúas mámoas e os restos do maior dos cromlech, que se daba por de­saparecido e que foi redescuberto no 2003. Mais existe o risco de que, en poucos anos, non quede nada.

Dende os foros de @migus, jatomiau, case en tempo real, nos poñe o link a youtube da magnifica presentación de Xosé Montero en Alta Tensión. Grazas!!!

El colectivo denuncia que varios conductores invadieron el área de protección de los restos arqueológicos, donde estuvieron haciendo trompos con sus vehículos.

[La Opinión de A Coruña, por Nuria Rodríguez] La Plataforma en defensa do círculo lítico da Mourela entregará hoy a la Consellería de Política Territorial un total de 1.423 firmas que respaldan la conservación de los restos del monumento funerario hallado en el municipio eumés.

A semana pasada Xosé Montero estivo no concurso Alta tensión, un concurso de coñecementos e estratexia que popularizara Constantino Romero na primeira etapa en Antena 3. Agora preséntao Lluis Roderas en Cuatro, e emítese diariamente ás sete da tarde.
Emitirase o martes 17, e aproveitou a súa presenza para publicitar a causa da plataforma acudindo coa camiseta do "¿Canto máis?" e conversaron sobre a situación do xacemento.

Entrevista a: Francisco Dasilva emitida onte na RTVI As Pontes
(Concelleiro de desenvolvemento sostíbel do Concello Das Pontes)

A realización de "trompos" enriba do xácigo dana sensíbelmente diferentes estructuras.

Na madrugada de onte, venres 13, varios vehículos invadiron a área de protección do xácigo, producindo graves alteracións en superficie.

Hoxe pola mañá, logo dunha visita á necrópole, puidemos constatar rodeiras de varios vehículos que puñan de manifesto a realización de "trompos" automovilísticos.

Así mesmo, nas tarefas de desmonte da cuberta que protexía as escavacións, resultaron danadas diferentes estruturas referenciadas nos traballos arqueolóxicos.

Estes destrozos foron postos en coñecemento das autoridades locais, así como da Comandancia da Guardia Civil de A Coruña.

Non entendemos como o xacemento carece dunha protección e control arqueolóxicos, entanto a Dirección Xeral de Patrimonio non tome unha decisión sobre que facer co conxunto.

De repetirse este tipo de actos vandálicos, pouco quedaría xa para unha futura recuperación do xácigo.

[La Voz de Galicia] O Concello de As Pontes conta co apoio institucional la Dirección Xeral de Patrimonio e co respaldo técnico dos expertos da Universidade de Santiago para seguir adiante co proxecto de posta en valor dos seus recursos arqueolóxicos. Esa iniciativa incluirá a apertura dun museo no que se exhibirá de xeito permanente o material procedente das escavacións levadas adiante por Endesa nos anos 90 que pasaron a mans do Concello, que o garda nun local da estación de autobuses da vila.

O pasado mércores saía na prensa un dos poucos datos feitos públicos ata o de agora do resultado das excavacións arqueolóxicas feitas pola USC na Mourela.

Nese artigo falábase da aparición dentro do perímetro do Círculo Lítico da Mourela dos restos dunha cabana medieval, os restos eran dos buratos dos postes. Na web amosábamos unha imaxe desta mesma semana, dentro da carpa que construiran para realizar as escavacións durante estos ultimos 3 meses.

Durante estos días quitaron a carpa e sen ter unha resposta de se se debe conservar ou non a Necrópole, por parte de Patrimonio, así trataron o noso pasado, o noso patrimonio:

[La Opinión de A Coruña, por Nuria Rodríguez] La Plataforma en Defensa do Círculo Lítico da Mourela negó ayer que la Consellería de Política Territorial pueda perder los fondos europeos que cofinancian el tramo de autovía entre Igrexafeita y Cabreiros debido a la excavación arqueológica de A Mourela, ya que, según destaca, la infraestructura no recibe subvenciones de la UE desde 2002.

[Diario de Ferrol] La Unión Temporal de Empresas que ejecuta el tramo de autovía comprendido entre la villa de As Pontes y la población de Cabreiros ya tiene en su poder el informe arqueológico en el que se basará la Xunta para decidir el futuro que le espera al círculo lítico de A Mourela.

[La Voz de Galicia] La Dirección Xeral de Patrimonio tiene entre manos una patata caliente. Dentro de unos días deberá tomar una determinación, que no podrá ser salomónica, sobre si se conservan o no los restos de un círculo lítico prehistórico, construido por los antepasados de los vecinos de As Pontes hace entre 4.000 y 5.000 años. La decisión podría no trascender el ámbito arqueológico si no fuera porque el yacimiento se encuentra situado en pleno trazado de un tramo, ya en obras, de la autovía entre Ferrol y Vilalba.

[Diario de Ferrol] De la operatividad de la autovía AG-64 hablan claramente los primeros datos que existen sobre la intensidad de tráfico en el tramo Igrexafeita-Espiñaredo, abierto en junio de 2005 y por el que han circulado una media de 3.944 vehículos al día.

A Plataforma e ADEGA entregaron esta semana a diferentes organismos e asociacións, un dossier documental onde se analisan os aspectos fundamentais da problemática da Mourela, así como da destrucción patrimonial sistemática que padece o noso concello dende hai décadas. Preténdese con este documento botar un pouco máis de luz, sobor dun conxunto patrimonial estudado e investigado moito antes de que aparecesen os que atentan á súa integridade.

A súa máis que probábel desaparición nos vindeiros meses, anunciada xa nalgún medio sensacionalista da comarca, fainos supor que a vida deste elemento senlleiro da cultura galega, toca xa á súa fin. Sentimos pena, tristura, carraxe e tamen sentimos vergoña dos nosos gobernantes, pois non souberon conciliar progreso e patrimonio unha vez máis.

Haberá que ver de aquí en diante que futuro lle agarda ao noso círculo lítico, de seguro servir de recheo nese novo terreo industrial que inventou o concello ao carón da nosa fonte ferruxinosa das Buliqueiras. Unha obra máis que se suma a ese carro de despropósitos que asexan ao noso cemiterio da Mourela, noutrora lugar sagrado, hoxe desprezado polo desleixo e a burocracia.

Preme neste enlace para descargar o Dossier (en galego) - PDF
Pulse este enlace para descargar el Dossier (en castellano) - PDF

Constitución Española, artígo 46:

"Los poderes públicos garantizarán la conservación y promoverán el enriquecimiento del patrimonio histórico, cultural y artístico de los pueblos de España y de los bienes que lo integran, cualquiera que sea su régimen jurídico y su titularidad.
La ley penal sancionará los atentados contra este patrimonio."

[La Voz de Galicia] Las excavaciones arqueológicas en el círculo lítico de A Mourela, de las que depende el avance definitivo de las obras de construcción del tramo As Pontes-Cabreiros de la autovía entre Ferrol y Vilalba, concluirán a finales de este mes, o sea, la semana próxima. A partir de ahí, el arqueólogo que dirige la misión presentará, en el plazo de una semana, el informe final valorativo sobre el trabajo de campo, que será el que utilice la Dirección Xeral de Patrimonio para adoptar la decisión: conservar o no los restos del círculo lítico.

Solicita a tódalas instancias locais, provinciais e autonómicas a conservación da Necrópole Prehistórica da Mourela e concretamente esiximos das autoridades competentes a construcción dun túnel que cumpla o obxectivo de preservar o Círculo Lítico xunto con todo o xacemento da Mourela.

La Opinión de A Coruña por Felipe Senen

As Pontes de García Rodríguez ten unha moi fonda prehistoria e historia en relación coa súa paisaxe e os camiños que se foron abrindo alí. Todo o que teimudamente se insiste en esborrallar e negar en nome dun mal entendido progreso e pese aos permanentes esforzos de colectivos na defensa do seu patrimonio cultural e natural. Aquí, neste espazo xeográfico de tanto interese xeolóxico e que para algúns semella apartado do mundo, sempre houbo quen se preocupou por salvar e deixar memoria do pasado e tamén quen se empeñou en esfumalo. Nin os poderes económicos e públicos, que camiñan xuntos, como diría Marx, respectan a memoria, para insistir e acuñar eses reiterados tópicos nos que nos imos maleducando: que a cultura non vende, non dá votos, son románticos que tentan contra o progreso... Quedan moitos dos que coidan que progreso é enchapapotealo todo de diferentes xeitos, e erguer ao ceo torres de Babel e fumegantes chimeneas, os que superan ao cabalo de Atila por tentar contra a planificación do futuro. Cavilan no pan pra algúns e pra hoxe e aldraxan a paisaxe e á historia, hipotecan unha urbe harmónica por autovías metidas por terras comunais, dividindo polígonos industriais e zonas residenciais sen orde nin concerto, improvisando logo pasarelas, rotondas e deixando en herdo ao porvir un enguedellado problema.

Ramón envianos o seguinte artigo publicado o pasado xoves en "La Nueva España"

Encontrei esta noticia en internet penso que esta muy relacionada ca necropoli da Mourela. Vese que noutros sitios hay ben mais sensibilidade polo patrimonio que na nosa Galicia.

El hallazgo ha obligado a desviar cien metros el trazado de la Autovía del Cantábrico en el tramo Unquera-Llanes para preservar la gruta

[Diario de Ferrol] A la espera de los datos definitivos que pueda arrojar el estudio del círculo lítico de A Mourela, ya han trascendido los primeros resultados relativos al trabajo de campo en el que están implicados un total de 31 arqueológos y que habrá concluido antes de que finalice el presente mes.

O presente documento pretende ser unha ferramenta social na defensa do Círculo Lítico da Mourela, nas Pontes de García Rodríguez, debido ao paso do trazado da AG-64 Ferrol-Vilalba por riba deste elemento patrimonial.

A lexislación actual contempla os dereitos e os deberes dos cidadáns en materia de conservación e defensa do patrimonio, por isto e facendo uso deste poder social, as diferentes persoas abaixo relacionadas, queren manifestar por medio desta declaración, a súa repulsa á destrucción do círculo lítico e o seu apoio ás alternativas e propostas plantexadas:

A construcción dun túnel que evite a destrucción da necrópole e o seu estudo, reconstrucción e posta en valor.

[La Opinión, por Nuria Rodríguez] La Consellería de Política Territorial evita manifestarse sobre la propuesta de construcción de un túnel que evitaría que los restos del círculo lítico de A Mourela, en el municipio de As Pontes, quedasen bajo el trazado de la autovía que unirá Ferrol y Vilalba.

Boas palabras, pero poucos feitos e balóns fóra agoiran un futuro pesimista para o xacemento

As Pontes, 31 de xaneiro. No día de onte, tivo lugar a agardada entrevista co Director Xeral de Obras Públicas, Sr. Morato, para coñecer a opinión do seu departamanto encol do proxecto presentado por ADEGA e a Plataforma pola Defensa do Patrimonio das Pontes para salvar o círculo lítico da Mourela. Lembremos que este proxecto propuña a construcción dun túnel en troques dunha trincheira que arrasaría o xacemento e fendería a zona arqueolóxica veciña.

Lamentábelmente, logo desta conversa temos que dicir que a destrucción da Mourela está hoxe máis perto. Nun exercicio de confusionismo, inconcreción, e burocracia mal entendida, o Dir. Xeral de Obras Públicas manifestounos a súa intención de continuar co proceso administrativo en marcha, isto é, de executar o proxecto previsto inicialmente.

O amigo Trasancos inmortalizou o Circulo Lítico da Mourela no Google Earth. Podedes baixar o modelo 3d no seguinte enlace

[El Diario de Ferrol] El director general de Obras Públicas, Manuel Morato, ni descarta ni respalada la idea de canalizar la autovía a través de un túnel con el fin de salvar el círculo lítico de A Mourela. Morato sólo pospone la decisión de la Xunta con respecto al asunto, a la espera de los resultados de la excavación.

[La Voz de Galicia] La Dirección Xeral de Patrimonio considera que la excavación arqueológica que está en marcha en A Mourela, As Pontes, para investigar lo que queda de un círculo lítico prehistórico, es ya la definitiva, o sea, la última que explorará los restos de lo que hace miles de años fue una necrópolis. Felipe Arias, responsable de ese departamento de la Consellería de Cultura, dijo ayer que espera que sí, que sea la última excavación, aunque precisó que dependerá de los resultados que obtenga el equipo liderado por el arqueólogo Andrés Bonilla.

[La opinión de A Coruña, por Nuria Rodríguez] La asociación Hume afirma que el director del LIA, Jacobo Vaquero, tiene previsto abandonar su cargo y teme que decida llevarse consigo la información de estos años.

[Diario de Ferrol] Un grupo de 31 arqueólogos trabaja desde el día 3 en la excavación del círculo lítico de A Mourela, un yacimiento catalogado por Federico Maciñeira y que se localiza en la traza del tramo de autovía que en su día unirá la población de As Pontes con la localidad de Cabreiros. La presencia de estos restos ha demorado y mucho los planes de la Xunta y de la constructora adjudicataria de la obra con respecto a la realización y posterior puesta en servicio de un recorrido de aproximadamente nueve kilómetros.

[La Voz de Galicia] Ferrol y su comarca quedaron fuera del trazado costero de la Transcantábrica, la A-8, que finalmente cruzará Galicia a través de Vilalba esquivando el noroeste de Galicia. Pero, a cambio tendrán su propia autovía, la AG-64, que unirá la ciudad naval con la capital chairega atravesando tierras de As Pontes. Desde ayer, el camino de asfalto llega ya a la villa minera con la apertura al tráfico rodado de un tramo nuevo de casi seis kilómetros.

[La Voz de Galicia] A partir de hoy, con la apertura al tráfico del tramo hasta As Pontes estarán a disposición de los conductores 33 kilómetros de autovía entre Ferrol y Vilalba, que medirá en total 56 kilómetros. De los 23 que restan para que la AG-64 esté completa, nueve se encuentran en obras; son los correspondientes al trecho entre As Pontes y Cabreiros.

Por Franjo Padín, arqueólogo e profesor de Geografia e História.

A Mourela era un círculo de pedras megalítico, un cromlech, un resto arqueolóxico inusual en Galicia provinte de tempos remotos. Un dos principais pioneiros da arqueoloxía en Galicia, Federico Maciñeira, deixou constancia deste xacemento, nunha época na que a nosa arqueoloxía abría ós ollos a un novo século, cargada, para o bo e para o malo, dos lastres do romanticismo decimonónico, pero coa arela de entrar no selecto ámbito da ciencia. Mais deseguida caeu no esquecemento. Na arqueoloxía nihilista que aprendiamos na facultade compostelana dicíasenos que os círculos líticos non eran coñecidos no noso país, se acaso por “referencias incertas e de dubidoso encadre cronolóxico e cultural” (Rodríguez Casal dixit, pero non era o único). As referencias dubidosas eran as de Maciñeira, entre outros, e a Mourela, un dos exemplos. A Mourela desaparecera, a penas ficaba nada… ou case.

Ao longo destes últimos oito meses, de luita pola conservación da Necrópole da Mourela, a inxente cantidade de información verquida nos diferentes medios de prensa locais, comarcais e provinciais, sobor do círculo lítico é máis que suficiente para por evidencia a necesidade da creación dun novo apartado nesta páxina.

Dende hoxe xa tendes á vosa disposición a Hemeroteca do Círculo Lítico da Mourela que recolle tódolos artigos relacionados co círculo lítico aparecidos na prensa escrita. A nosa intención é incorporar tamen os artigos que con toda probabilidade se publicarán ao respecto da situación da Mourela e a alternativa do túnel, nos vindeiros meses.

Por Xosé Chao Rego

¿Qué pode decir un vilalbés que leva vinte anos camiñando da sua terra pra Ferrol e da cidade departamental pra Vilalba? Pra mín. o pobo de García Rodriguez tiña hastra agora o encanto non pequeno de ter sido 'unha ponte': unha vila medianeira, máis perto xeográfica i espiritoalmente da vila onde nacín que da cidade na que requería o meu traballo pastoral.

Entrevista a Andrés Bonilla, realizada por Luis Peón o pasado 27 de decembro.

Cortesía RTVI As Pontes

[La Opinión de A Coruña] Un equipo de 30 personas dirigido por el arqueólogo Andrés Bonilla retomó ayer los trabajos en la excavación del círculo lítico de A Mourela, paralizados desde el pasado mes de octubre. En la zona han instalado una carpa que les permitirá avanzar, en un principio durante tres meses, en el estudio de los restos arqueológicos aunque las circunstancias meteorológicas no sean las deseables.

Programa nº 98 Radio Cerna - ADEGA, emitido o martes día 2 de xaneiro do 2007 ás 11 da mañá en Radio Eume.

Descarga e comparte o programa de radio premendo no seguinte enlace

Programa nº 98 Radio Cerna - ADEGA, o martes día 2 ás 11 da mañá en Radio Eume.

Espazo adicado a Necrópole da Mourela coa intervención de diferentes voces do ámbito cultural, social e político, que dan a súa opinión ao respecto da situación do Patrimonio das Pontes.

[La Voz de Galicia] As obras no traxecto da mesma autovía AG-64 que comunicará As Pontes e Cabreiros, o penúltimo a executar antes de concluír a totalidade da infraestrutura, continúan cunha boa marcha agás no lugar coñecido como A Mourela, onde a empresa adxudicataria dos traballos agarda pola autorización da Consellería de Cultura para obrar na zona, tras o achádego dun suposto círculo lítico que está a ser estudado polos servizos técnicos de Patrimonio para determinar si este xacemento histórico obrigará a modificar ou non o trazado do vial.

[La Voz de Galicia] Un equipo dirigido por el arqueólogo Andrés Bonilla Rodríguez, e integrado también por Ramón Fábregas Valcarce, será el encargado de acometer una nueva fase de la excavación del círculo lítico de A Mourela, en el que se investiga desde hace casi un año y medio.

[La Voz de Galicia] Non hai nada monumental alí, pero ten moito valor arqueolóxico porque é un xacemento importante dentro da prehistoria galega». Deste xeito defendeu onte o director xeral de Patrimonio, Felipe Arias, a continuación das escavacións no círculo lítico da Mourela, en As Pontes, traballos que mentres duren non permitirán o avance das obras de construción do penúltimo tramo da autovía Ferrol-Vilalba.
Arias adiantou que pronto comezará unha nova fase da investigación, que se desenvolverá baixo cuberto, anunciou, para que os traballos prosigan aínda que chova. O traballo de campo leva parado fai varias semanas debido as precipitacións.

[Diario de Ferrol] Aunque no acabada, la estructura del puente que salva el cauce del río Eume a su paso por As Pontes ya ha sido completada con la instalación de los últimos tramos de vigas. Así, los operarios ya pueden caminar de un extremo a otro de la plataforma por encima de una construcción, que tiene una longitud de casi un kilómetro y que en su parte más alta alcanza los 100 metros. El puente forma parte del tramo de la autovía Ferrol-Vilalba que discurre entre la población pontesa y la localidad de Cabreiros.

ADEGA e a Plataforma pola Defensa do Patrimonio de As Pontes veñen de presentarlle á Xunta un proxecto para a construcción dun túnel na autovía Ferrol-Vilalba que evitaría a destrucción do Círculo Lítico da Mourela, un conxunto megalítico único en Galiza. A D. X. de Patrimonio xa amosou o seu apoio a esta alternativa, viábel técnica e económicamente. Só falla que a D. X. de Obras Públicas amose a mesma sensibilidade na conservación da nosa herdanza cultural.

Estudo do custo do Túnel da Mourela - As Pontes