10 de Novembro 2009

Denunciamos ante a fiscalía danos nunha mámoa da autovía

Cristina Arias [El Progreso] – Especial Terra Chá
Xosé María López preside a Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes dende a súa fundación. Crítico coa ausencia de protección e sabedor da importancia de difundir o patrimonio, traballa xunto a 20 persoas na posta en valor do pasado pontés.


Durante o proceso que rematou coa destrución do círculo lítico da Mourela constituise a Plataforma. Como recorda aquel tempo?
Foron meses de moita actividade. Dende un principio tiñamos claro que o importante era que se escavara e se documentara completamente o xácigo prehistórico. Eramos conscientes de que as opcións á destrución eran mínimas, mais non tiramos a toalla e coa colaboración de diferentes técnicos elaboramos un estudo estimativo do custe de execución dun túnel como alternativa viable para a conservación da necrópole, que se ben nun primeiro intre foi apoiado públicamente pola Dirección Xeral de Patrimonio e numerosas institucións, non así o fixo a Consellería de Obras Públicas, que rexeitou considerar o proxecto.

Queda impotencia tras a loita?
Carraxe máis ben, porque todo o esforzo quedou na total pasividade da Xunta. Pero pesa máis o sentimento de telo intentado, así como a sensación de contar co poder da razón para tratar de evitar situacións similares, que máis cedo que tarde volverán acontecer.

Xosé María López Fernández.jpg
Fixeron moita forza e recolleron sinaturas en apoio do túnel. Que foi o que se perdeu nas Pontes?
Recollemos máis de 1.500, algunhas de institucións como o Museo do Pobo Galego ou a Real Academia Galega de Belas Artes. A nivel patrimonial, perdeuse un dos lugares arqueolóxicos fundamentais para entender a prehistoria do noroeste peninsular, entre outras razóns por ser o lugar onde se asentaba un dos poucos círculos líticos dos que se tiña constancia en Galicia. Por outra banda, o que se perdeu foi unha oportunidade histórica de conxugar a construción de infraestruturas co desenvolvemento social, económico e medioambiental.

Faltou apoio político a nivel local?
O malo de certos políticos é que non son quen de ver máis alá dos votos. O goberno municipal apoiaba o proxecto da autovía e entendeu a defensa da Mourela como un ataque contra eles. Todos tiñan algo que lles facía gardar silencio. O PP foi quen deseñou o trazado, o PSdG era o responsable da obra, o BNG necesitaba a terra da Mourela para a ampliación dos Airíos e Amigos das Pontes tiña moito que calar logo de ser responsable nos 90 da destrución do círculo lítico menor e dúas mámoas.

Felipe Arias, responsable de Patrimonio daquela, defendeu que todo se fixera «polo libro», unha vez escavado e documentado. É coñecedor desa información?
Non. Foi algo que se publicou na prensa con interese de minusvalorar o que alí había. Seica o señor Arias dixo que o resultado da escavación era moi interesante. Supoño que o informe estará nun caixón, lonxe do público, co oscurantismo que adoita envolver todo o relacionado coas escavacións arqueolóxicas en Galicia. Non dubido que para o señor Arias «ir polo libro» sexa fender unha necrópole prehistórica pola metade e logo decir que non pasou nada, porque todo está documentado.

Unha das críticas posteriores foi a acumulación de pezas sen catalogar na estación. Quen é o responsable dese material?
O custodio do material neste momento é o goberno local. As nosas recomendacións centráronse na necesidade de darlle unha almacenaxe axeitada e hoxe temos constancia de que se atopan en condicións de seguridade. Aínda así cómpre unha intervención urxente co fin de catalogar os materiais, así como unha planificación de cal vai ser o seu uso ou almacenaxe definitiva.

Os problemas coa autovía parece que non acabaron e denunciaron danos nunha mámoa do noiro.
Dende que se decretou o levantamento da cautela arqueológica sobre os restos do círculo lítico, continuamos a facer un seguemento exhaustivo das obras de consolidación dos noiros que se levaron a cabo no entorno das mámoas. Nun principio Patrimonio estableceu medidas encamiñadas a protexer os elementos arqueolóxicos, o seu balizamento, a restricción de obrar nun radio de 50 metros arredor deles... Medidas que en ningún momento se chegaron a facer efectivas e que supuxeron unha nova destrución no lugar. Hai un par de semanas un veciño alertábanos de que unha máquina estaba traballando enriba dunha mámoa. Efectivamente a escavadora destrozou máis de tres metros de tumulación e acumulou refugallo enriba do elemento catalogado.

Afirmaron que habería unha denuncia ante a Fiscalía. Fíxose?
A día de hoxe o Servizo de Protección da Natureza da Garda Civil está a investigar o acontecido. E a semana pasada envióuselles sendos informes á Fiscalía e a Patrimonio, nos que se lles solicita a paralización das obras nas inmediacións do elemento afectado, co obxectivo de facilitar a apertura de dilixencias para esclarecer os feitos e valorar a magnitude dos danos; así como a restitución do túmulo e a sinalización por medio de balizas das áreas de protección arqueolóxica das tres mámoas que aínda permanecen na Mourela.

Denunciaron posibles danos dunha empresa eólica no círculo lítico do Bidueiral, no Freixo. Que pasou?
Neste caso, por sorte, as obras non chegaron a ter afección negativa para o elemento. É unha mágoa que dada a exclusividade deste elemento no noso territorio, este non conte cunha protección especial.

Nun pleno falouse de crear unha comisión de patrimonio local. Considérao unha boa medida?
É un discurso político con idea propagandística pero sen o respaldo do convencemento. Para traballar polo patrimonio cultural hai que deixar de lado o resto dos intereses, tanto persoais como de partido, e desgraciadamente os nosos políticos non teñen ese perfil. Aínda así, todo o que sexa pór en marcha mecanismos de impulso de políticas públicas para o fomento e promoción do patrimonio cultural é positivo.

Que sacaron en claro das primeiras Xornadas Mouras?
Que temos un patrimonio cultural único e irrepetible. Non só os restos arqueolóxicos, senón tamén a etnografía e o patrimonio inmaterial. E que fai falla un compromiso político claro.

A xente interésase?
A nivel local cada vez máis e é de subliñar a enorme actividade que se produciu nos últimos anos dende o asociacionismo neste eido. Dende a Plataforma cremos que a difusión e a defensa son dúas ferramentas complementarias da xestión. Non podemos defender, sen saber o que hai, nin podemos ensinar sen coñecer. E como
todo proceso de aprendizaje require esforzo, tempo e medios, non estaría de máis que dende as administracións se preocupasen máis.

Cal é o valor patrimonial das Pontes?
Durante a explotación da mina destruíronse parroquias enteiras coa consecuente destrucción de todo tipo de elementos patrimoniais, dende as milenarias mámoas e castros, ata ermidas, cruceiros e cabazos. Aínda así, contamos cun elevado número de elementos arqueolóxicos. As parroquias emprazadas no norte, agás polos parques eólicos, seguen mantendo os mesmos valores paisaxísticos e medioambientais que antes. A concentración de túmulos aquí é excepcional. O que é necesario é un proxecto serio que permita pór en valor estes espazos, que contemple dende a sinalización, ata a creación dun centro de interpretación.

DE PRETO
De onde lle vén o interese pola arqueoloxía?

Dende sempre chamoume a atención todo o relacionado coa historia dos lugares e as persoas que os habitaron. Tamén meu pai tivo moito que ver, pois dende neno
medrei a carón dos apeiros e ferramentas que restauraba para o museo de Monte Caxado. Pero o meu paso polo Laboratorio de Investigacións Arqueolóxicas das
Pontes, foi o feito que máis contribuiu a elevar o meu interese e preocupación polo patrimonio.

O seu lugar favorito das Pontes?

Coido que un dos elementos paisaxísticos de maior beleza é a fervenza de Somede.

Que recomendaría visitar?
Sen dúbida o Coto do Castro, a necrópole de Cheiván e o círculo lítico do Bidueiral. Son lugares que non están sinalizados, polo que se non se coñecen, o máis probable é non os atopar.

Se puidera viaxar ó pasado, que lle gustaría poder ver?

Gustaríame poder coñecer aos meus antepasados. Hoxe só teño unha imaxe dos meus bisavós.

Viu a destrución do círculo?
Si, detrás do meu aparato de fotos. Ás veces algunhas cousas é mellor velas con filtro.

Colle a autovía?
Si, practicamente tódalas semanas. Nós en ningún momento nos opuxemos a ela. Era necesaria, mais non a costa da destrucción gratuita do patrimonio.

Publicado por mourelo -- 10 de Novembro 2009 as 10:43 AM 0 comentarios




Exposición fotográfica: Unha foto, un poema, unhas verbas, unha imaxe

Agroalimentaria do Eume

SOS Círculo Lítico da Mourela

Rueiro As Pontes

Fotos das Pontes

Os Sons da Vila - As Pontes

Deporte - As Pontes

Reportaxes fotográficos Fabián
Novas Recentes
Arquivos
- Xullo 2014 (93)
- Xuño 2014 (107)
- Maio 2014 (108)
- Abril 2014 (99)
- Marzo 2014 (110)
- Febreiro 2014 (98)
- Xaneiro 2014 (90)
- Decembro 2013 (93)
- Novembro 2013 (98)
- Outubro 2013 (82)
- Setembro 2013 (105)
- Agosto 2013 (87)
- Xullo 2013 (94)
- Xuño 2013 (91)
- Maio 2013 (125)
- Abril 2013 (129)
- Marzo 2013 (105)
- Febreiro 2013 (94)
- Xaneiro 2013 (111)
- Decembro 2012 (93)
- Novembro 2012 (104)
- Outubro 2012 (116)
- Setembro 2012 (102)
- Agosto 2012 (106)
- Xullo 2012 (116)
- Xuño 2012 (105)
- Maio 2012 (126)
- Abril 2012 (106)
- Marzo 2012 (122)
- Febreiro 2012 (103)
- Xaneiro 2012 (117)
- Decembro 2011 (113)
- Novembro 2011 (132)
- Outubro 2011 (117)
- Setembro 2011 (107)
- Agosto 2011 (89)
- Xullo 2011 (99)
- Xuño 2011 (138)
- Maio 2011 (149)
- Abril 2011 (113)
- Marzo 2011 (141)
- Febreiro 2011 (149)
- Xaneiro 2011 (146)
- Decembro 2010 (133)
- Novembro 2010 (134)
- Outubro 2010 (198)
- Setembro 2010 (109)
- Agosto 2010 (90)
- Xullo 2010 (124)
- Xuño 2010 (118)
- Maio 2010 (136)
- Abril 2010 (122)
- Marzo 2010 (112)
- Febreiro 2010 (110)
- Xaneiro 2010 (152)
- Decembro 2009 (91)
- Novembro 2009 (111)
- Outubro 2009 (118)
- Setembro 2009 (91)
- Agosto 2009 (88)
- Xullo 2009 (92)
- Xuño 2009 (124)
- Maio 2009 (217)
- Abril 2009 (212)
- Marzo 2009 (155)
- Febreiro 2009 (150)
- Xaneiro 2009 (149)
- Decembro 2008 (141)
- Novembro 2008 (164)
- Outubro 2008 (178)
- Setembro 2008 (174)
- Agosto 2008 (102)
- Xullo 2008 (166)
- Xuño 2008 (140)
- Maio 2008 (121)
- Abril 2008 (149)
- Marzo 2008 (137)
- Febreiro 2008 (153)
- Xaneiro 2008 (165)
- Decembro 2007 (158)
- Novembro 2007 (196)
- Outubro 2007 (216)
- Setembro 2007 (133)
- Agosto 2007 (133)
- Xullo 2007 (131)
- Xuño 2007 (167)
- Maio 2007 (178)
- Abril 2007 (142)
- Marzo 2007 (169)
- Febreiro 2007 (139)
- Xaneiro 2007 (132)
- Decembro 2006 (114)
- Novembro 2006 (123)
- Outubro 2006 (138)
- Setembro 2006 (140)
- Agosto 2006 (126)
- Xullo 2006 (144)
- Xuño 2006 (131)
- Maio 2006 (140)
- Abril 2006 (123)
- Marzo 2006 (168)
- Febreiro 2006 (149)
- Xaneiro 2006 (165)
- Decembro 2005 (124)
- Novembro 2005 (149)
- Outubro 2005 (200)
- Setembro 2005 (161)
- Agosto 2005 (150)
- Xullo 2005 (161)
- Xuño 2005 (154)
- Maio 2005 (158)
- Abril 2005 (169)
- Marzo 2005 (162)
- Febreiro 2005 (184)
- Xaneiro 2005 (181)
- Decembro 2004 (137)
- Novembro 2004 (134)
- Outubro 2004 (186)
- Setembro 2004 (217)
- Agosto 2004 (191)
- Xullo 2004 (236)
- Xuño 2004 (205)
- Maio 2004 (160)
- Abril 2004 (128)
- Marzo 2004 (107)
- Febreiro 2004 (100)
- Xaneiro 2004 (111)
- Decembro 2003 (128)
- Novembro 2003 (164)
- Outubro 2003 (193)
- Setembro 2003 (207)
- Agosto 2003 (171)
- Xullo 2003 (53)
Xullo 2014
D L M M X VS
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    




Xerado con
Movable Type 5.2.3