El Ejecutivo gallego destinará 5,8 millones a impermeabilizar los materiales que provocaron la contaminación del río Eume.

[] La Voz de Galicia] El Consello de la Xunta ha declarado por «vía de emerxencia» y con «carácter urxente» el inicio de las obras del sellado de los taludes en la autovía Ferrol-Vilalba (AG-64) que originaron el desequilibrio en el ecosistema del río Eume. El Ejecutivo de Feijoo ha aprobado una partida de 5,8 millones de euros para acometer los trabajos de impermeabilización en el tramo de As Pontes-Cabreiros, donde se hizo acopio de materiales procedentes del desmonte de A Mourela que, con las lluvias, provocaron escorrentías con alto contenido férreo que contaminaron los cauces de los ríos Rego do Lavadoiro y Chamoselo, y estos a su vez, al Eume. El resultado, además de un aspecto rojizo de los cauces, fue una alteración del pH, que amenazaba la estabilidad del entorno.

[Diario de Ferrol] La Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes, que en su día planteó alternativas a la destrucción del círculo lítico de A Mourela, aprovecha ahora el segundo aniversario de su desaparición para valorar las consecuencias de un hecho derivado de la construcción de un tramo de la autovía Ferrol-Vilalba.

(La Opinión de A Coruña) La Plataforma en Defensa del Patrimonio de As Pontes exige a la Xunta que tomen las "medidas necesarias" para la recuperación del río Chamoselo y los márgenes del río Eume.
Este colectivo critica a la Administración gallega por no solucionar los problemas ambientales que existen en la zona por la construcción de la autovía Ferrol-Vilalba. Desde la plataforma consideran que esta situación no puede ser sostenida por más tiempo y demandan de las autoridades locales y autonómicas el "inmediato sellado de los taludes y la recuperación de los ríos Chamoselo y Eume".

Hai hoxe dous anos a maquinaria pesada da Administración fendía á metade o coxunto megalítico da Mourela, o que supoñía a destrución dos restos do círculo lítico maior.

A día de hoxe os informes que avalaban o desmantelamento desta necrópole megalítica, non foron feitos públicos. Ademais os materiais arqueolóxicos das escavacións da Mourela seguen depositados na estación de autobuses das Pontes sen ningún tipo de orde e control. Acumulados en caixas depositadas nos corredores do segundo andar do edificio. Este é o trato que se lle está a dar ao noso patrimonio dende a administración local. A pasividade e a inoperatividade dos protagonistas da súa xestión non poden extenderse no tempo. O recoñecemento e a dignificación da necrópole da Mourela debe, lonxe dos que intentan soterrar a súa memoria, abrir o camiño á protección e á posta en valor dos nosos recursos patrimoniais.

Co novo goberno mudaron os responsábeis políticos, mais a inoperatividade da Administración na resolución dos problemas ambientais xerados pola construción da autovía Ferrol-Vilalba segue a ser a día de hoxe a mesma. Varios dos nosos ríos agonizan no medio do limo que baixa dos taludes da Mourela e o Lavadoiro. Dende a Plataforma cremos que esta situación non pode ser sostida no tempo e demandamos das autoridades locais e autonómicas o inmediato selado dos taludes así como o establecemento das medidas necesarias para a recuperación do río Chamoselo e as ribeiras do río Eume. Os nosos ríos, ou o que queda deles non poden agardar máis tempo.

Lamentamos ademais a ineficacia e a ineptitude dos nosos administradores que non souberon compatibilizar o progreso coa conservación dos recursos naturais e culturais do territorio, e que non escoitaron as propostas plantexadas dende a Plataforma e ADEGA para execución dun túnel que salvagardaría o círculo lítico da Mourela e impediría a construción dos taludes que a día de hoxe son fontes contaminantes dos ríos Eume e Chamoselo.

Entrevista a Augusto Pérez Alberti - Catedrático de Xeografía Física na Universidade de Santiago

(La Voz de Galicia) O catedrático de Xeografía Física na USC Augusto Pérez Alberti lamenta a forma na que se constrúen as obras públicas neste país, resolvendo sobre a marcha os problemas que xorden, sen a previsión nin a planificación necesarias. Cre que esta é a verdadeira orixe da contaminación dos ríos Eume e Trimaz.

- ¿Os taludes da Mourela son o problema, de alí sae o material contaminante?
- O problema é que aquí as obras públicas fanse hoxe cos mesmos parámetros de hai vinte ou vinte e cinco anos, sen ter en conta a dinámica dos taludes. E iso é inaceptable.

- ¿Había unha alternativa?
- Un túnel ou un semitúnel

- Pero sería máis caro.
- O barato sae caro a medio e longo prazo. Xa se viu tamén nos casos da A-6 en Vega de Valcarce e Becerreá. Agora os arranxos multiplicarán os custos. O falso túnel da AP-9 en Teis foi un acerto, pero só se fixo pola presión popular. Na A-52 en Barbantes, por exemplo, o reforzo do monte multiplicou o gasto por dez.

[Diario de Ferrol, por P.C.C.] El sellado de trincheras y del vertedero de excedentes de obras de la autovía es, a día de hoy, la única solución definitiva para acabar con la contaminación que desde el pasado verano amenaza al río Eume y algunos de sus afluentes, entre los que cabe citar el Chamoselo y Rego do Lavadoiro.

[El País, Por Oscar Iglesias] As "pexas asumidas" adían o debate sobre difusión e exhibición arqueolóxica - "As feridas abertas entre Universidade, empresa e Administración non estiñaron"

Arredor de 3.500 castros, entre 7.000 e 8.000 mámoas, preto de 2.000 petroglifos e uns 15.000 xacementos, segundo estimacións oficiais, compoñen a posible suma dos elementos arqueolóxicos do país. O inventario, como tal, está en papel. "Logo de tantas campañas non debería haber problemas nese campo", ironiza Francisco Fariña, director do Museo Arqueolóxico de Ourense. "Pero os números non teñen significación se non inclúen cronoloxía e desenvolvemento interno. Cada xacemento debe ser coñecido per se, e o número non pode ser desculpa para a destrución sen investigación previa".

La Opinión de A Coruña. Los trabajos arqueológicos en A Mourela se remontan a marzo de 2003, cuando el Concello de As Pontes informó a la Xunta de que la autovía podía afectar a un "antiguo yacimiento", según Política Territorial. "A partir de ahí, se inició una línea de trabajo coordinada con la Consellería de Cultura y el Concello pontés para localizar una obra patrimonial que estaba inventariada pero se entendía desaparecida", explica la Xunta.

Europa Press. La conselleira de Política Territorial, María José Caride, inauguró hoy el tramo de 8'9 kilómetros de longitud de As Pontes-Cabreiros, el penúltimo de la Autovía Ferrol-Vilalba (AG-64), en el que se han invertido 75 millones de euros.

Diario de Ferrol. A Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes denunciou publicamente diversas situacións con motivo da próxima inauguración do treito As Pontes-Cabreiros, pertencente á autovía AG-64 Ferrol-Vilalba. Neste senso, rexeitan a “desestruturación da necrópole megalítica da Mourela provocada pola autovía, que deixa dividido pola metade un conxunto formado por tres mámoas”, así como a situación de risco na que, ao seu xuízo, queda unha delas. Refírense á situada a tres metros do borde norte do talude, “lonxe dos 50 metros de protección establecidos pola Dirección Xeral de Patrimonio en xuño de 2007”.

Con motivo da futura inauguración do treito As Pontes – Cabreiros, pertencente á autovía AG-64 Ferrol-Vilalba, queremos denunciar públicamente os seguintes feitos:

- A desestruturación da necrópole megalítica da Mourela provocada pola autovía, que deixa dividido pola metade un conxunto formado por tres mámoas.

- A situación de risco na que queda a mámoa GA15070127, situada a 3 metros do borde norte do talud, lonxe dos 50 metros de protección establecidos pola Dirección Xeral de Patrimonio en xuño de 2007.

- A non reversión social dos coñecementos derivados das escavacións da necrópole megalítica da Mourela, que logo de máis de 3 anos de investigacións, 2 equipos de arqueólogos e unha financiación próxima aos 5 millóns de euros, non foron aínda publicados nin presentados á cidadanía.

- A catástrofe medioambiental que está a afectar aos ríos Eume, Chamoselo, Lavadoiro e Trimaz, derivada da mala planificación da autovía, que ademais de ocasionar a destrución do círculo lítico da Mourela, está a exterminar os ecosistemas fluviais da nosa comarca.

La Opinión de A Coruña. La conselleira de Política Territorial, María José Caride, afirmó ayer que el el tramo de la Autovía Ferrol-Vilalba que discurre entre las localidades de As Pontes y Cabreiros será abierto "en cuanto podamos". La titular del departamento autonómico anunció que este trayecto estará en servicio el próximo mes de noviembre "si es posible", aunque advirtió de que este plazo dependerá del ritmo de los trabajos que se desarrollan actualmente en los taludes de la autovía.

[La Voz de Galicia] A asociación A Mariña Patrimonio cre que o castro da Atalaia, en San Cibrao, esconde un monumento con forno ou sauna castrexa; sería, de ser certo, o terceiro de Galicia.

Pömmelte/Magdeburgo, Alemania. Un equipo de arqueólogos descubriu no Este de Alemania unha construción prehistórica que data do ano 3.000 a.C. e é moi similar ao coñecido Stonehenge de Inglaterra, pois ambos eran centros de culto astronómico e ritual.

[La Voz de Galicia] La Xunta ha comenzado ya los procesos de contratación para iniciar las excavaciones en 36 monumentos. Antes de que termine el año arrancarán los trámites, que no podrán durar más de veinte meses. Son mámoas, dólmenes, menhires... Yacimientos que reflejan la impronta que dejó en Galicia el megalitismo. La Consellería de Cultura ha iniciado un plan para proteger y poner en valor los principales monumentos de esta época que llevará a declarar bien de interés cultural (BIC) 48 yacimientos.

[La Voz de Galicia] La Consellería de Cultura y Deporte pondrá en breve el proceso administrativo para declarar Bien de Interés Cultural (BIC) un total de 48 yacimientos megalíticos que se encuentran esparcidos por toda la geografía gallega.

[Diario de Ferrol] El desprendimiento de un talud en el tramo de la autovía AG-64 As Pontes-Cabreiros obliga a la Xunta a aplazar su apertura hasta el mes de noviembre. Inicialmente, Política Territorial había barajado los meses de verano para la inauguración de unas obras que se encuentran en fase de ejecución desde el 2005.

[La Voz de Galicia] El enlace por autovía del tramo entre As Pontes y Cabreiros, el penúltimo escalón de la AG-64 para conectar Ferrol y el corredor del Cantábrico por Vilalba, sufrirá una ligera demora sobre el plazo previsto. A la vista está que no será este mes de junio cuando se pueda recorrer el trazado de apenas ocho kilómetros que acercará un poco el núcleo vilalbés.

[El Progreso de Lugo] La conselleira de Cultura e Deporte, Ánxela Bugallo, destacó este jueves en Vilalba el "notable incremento" de las denuncias presentadas por daños al patrimonio cultural gallego. Según datos de los dos últimos años, se pasó de las 202 denuncias en el 2006 a las casi 500 del año pasado, lo que supone un aumento de más del 140%.

[La Opinión de A Coruña, por Nuria Rodríguez] El departamento de Cultura le ha enviado dos escritos en los que le pide que documente y ponga en valor los restos arqueológicos si la seguridad de la obra impide conservarlos.

A ambigüidade do discurso
Restan xa poucas horas para que se cumpra a primeira efeméride da destrución do Círculo Lítico da Mourela e aínda nada sabemos deses informes que restaban importancia á conservación da necrópole e que falaban de cabanas medievais e outras lerias, deses mesmos informes que aconsellaban a destrución do círculo e que daban o visto bon á grave alteración dun conxunto funerario milenario. Onde están eses informes? Por que logo dun ano non foron feitos públicos?

Levamos doce meses asistindo aos avatares da mala planificación dunha obra pública que día a día está a pór en perigo a integridade do noso patrimonio cultural e imos xa fartos e cansos de que a administración ignore os nosos consellos, que con todo o cariño que lles gardamos como administrados que somos deles, non chegamos a comprender que é o que se pretende facer no lugar. Entristecerianos moito ver un túnel ocupando o furado da Mourela.

Hai que lembrar que no mes de xuño do pasado ano, a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural levantaba a cautela sobre os restos da necrópole megalítica e establecía unha serie de áreas de exclusión de obra no perímetro das mámoas. Esta decisión política excluía a necesidade de garantir a máxima protección dos elementos que aínda quedaban, ignorando a proposta plantexada pola Plataforma e por ADEGA para a construción dun túnel baixo o xácigo, que nun principio fora apoiada por Patrimonio.

Desbotada esta alternativa por parte da Consellería de Política Territorial, alegando a inviabilidade técnica e económica do proxecto, iniciáronse as tarefas de desmonte para a construción dunha gabia. Gabia que ben podería figurar no récord Guiness cos seus sesenta metros de profundidade como a máis fonda do mundo, aínda que tamén podería ser proposta a récord da ineptitude na planificación dunha obra pública.

Parece que a decisión de trazar unha autovía por medio dun campo de mámoas impide que a gabia conte cun sistema de terrazas laterais que neutralicen os desprendementos de terreo, que regulen a escorrentía das augas e que deixe pasar a luz do sol. É por isto que a día de hoxe as obras seguen paradas.

Unha mámoa ao bordo da gabia
En contínuas comunicacións dirixidas ao Director Xeral de Patrimonio Felipe Arias Vilas, informábaselle sobre o risco de afectación das áreas de exclusión de obra que a súa dirección establecera no mes de xuño de 2007 e solicitábaselle a paralización das obras que estaban a afectar á área de exclusión de obra da mámoa catalogada co código GA15070127.

A día de hoxe a mámoa atópase a uns tres metros do bordo do talud, lonxe dos 40 metros de distancia establecidos por Patrimonio. Ao noso entender a situación actual impide a súa documentación se temos en conta a perigosidade de acometer a escavación deste elemento, por mor dos desprendementos. Das comunicacións ao director xeral nada sabemos, ninguén se sentiu aludido ao parecer. Mágoa que as oracións e as plegarias nada serven contra a forza da gravidade.

Intoxicación informativa
Como guindiña para este pastel administrativo tivemos a sorte de coñecer a semana pasada na televisión local das Pontes, unhas declaracións da Consellería de Política Territorial nas que se nos “informaba” aos ponteses do retraso nas obras da autovía por mor das choivas. Nada se dicía dos contínuos desprendementos de terra na Mourela, que obligaron a modificar os plans de actuación na zona, que engadiron máis tempo á finalización da obra e que están a por en perigo a integridade dos elementos patrimoniais que ainda quedan na Mourela. Tampouco se informaba das contínuas fendas na estructura de gunitado na parede Norte da gabia, que tiveron que ser feitas de novo en repetidas ocasións.

A choiva tivo algo que ver, pero non son os fenómenos ambientais os que planifican as obras públicas.

Reflexión final
Certo é que nos últimos meses preocupámonos moito ou demasiado por todo o que aconteceu na Mourela e dende algún sector local criticouse a nosa inoperatividade noutros temas a nivel patrimonial que afectan aos elementos arqueolóxicos das Pontes. Mais o caso da Mourela é un caso real e actual que exemplifica perfectamente cal é o interese e a atención que se lle presta ao patrimonio, tanto dende a corporación local como dende o goberno da Xunta. Por isto, a nosa teima de defender o que ninguén defendeu, a nosa teima por esclarecer o que ninguén esclareceu e a nosa ilusión por ver algún día o que é noso, respectado.

PLATAFORMA NA DEFENSA DO PATRIMONIO DAS PONTES

Hoxe na Fox ás nove do serán poderemos desfrutar do documental sobre as escavacións de Stonehenge que sacan á luz novas hipóteses ate o de agora descoñecidas. A similitude coa necrópole da Mourela é clara. No trailer do documental pódense apreciar estructuras similares ás aparecidas na Mourela: fosas, furados de postes, tumbas en estela, e outras estructuras que nos lembran o patrimonio megalítico local, hoxe desaparecido.

As escavacións realizadas en Stonehenge tiveron lugar ao mesmo tempo que as da Mourela, coa diferencia de que os resultados do caso británico están xa publicados e os da necrópole pontesa non existen. Ademais o cromlech británico e as estructuras que o rodean aínda permanencen no lugar, mentras que os restos da necrópole pontesa foron aniquilados para deixar paso ao “progreso”.

National Geographic revela que Stonehenge foi empregado como cemiterio durante longo tempo. É o resultado da investigación arqueolóxica liderada polo profesor británico Mike Parker Pearson, na que tamén se descubriron obxectos cotidianos empregados polos homes do Neolítico.

Novas relacionadas:

2 de maio do 2008 : UN DESPRENDEMENTO NAS OBRAS DA AUTOVÍA FENDE A ESTRUTURA DE REFORZO DO TALUD
21 de abril do 2008 : COMUNICADO DA PLATAFORMA NA DEFENSA DO PATRIMONIO DAS PONTES
3 de febreiro do 2008 : ESTA PASANDO... MIRA POR EL
13 de decembro do 2007 : A MOURELA, VÁISELLES

E moito máis en SOS Mourela

[La Opinión de A Coruña, por Isabel Bugallal] El catedrático de la Universidad de Santiago José Carlos Bermejo denuncia el método de investigación arqueológico del equipo de Felipe Criado Boado, que inspira la política de inversiones y ayudas públicas.

Podemos defini-lo patrimonio cultural dun pobo como o conxunto de bens, materiais e inmateriais, de recoñecido valor que reflicten as tradicións e a forma de vivir e pensar ó longo do tempo.

O termo patrimonio, en sentido estricto, significa <o que herdamos dos pais>, polo tanto, podemos dicir que o patrimonio cultural de Galiza é o conxunto de elementos materiais e inmateriais que conforman as características específicas da nosa cultura e caracterízase pola súa abundancia, variedade e ampla dispersión xeográfica así como a vinculación á paisaxe que os rodea.

A noción de ben cultural queda subordinada á posibilidade do gozo público, o que, á súa vez, se vincula ó deber de conservación, e iso con independencia de que a súa titularidade sexa pública ou privada.

Así pois, xa que os bens culturais teñen un valor de testemuña histórica e de civilización, os propietarios e as diversas administracións deben preservar ese interese xeral que é o noso patrimonio histórico. No exercicio dese cometido estes entes públicos precisan a colaboración das institucións e, sobre todo, dos cidadáns, no coidado, defensa, protección, conservación e custodia de tódolos bens que forman parte do noso patrimonio cultural.

Felipe Arias Vilas, Director Xeral de Patrimonio Cultural na Consellería de Cultura
Entrevista publicada na Revista del colegio de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos de Galicia. Xaneiro 2008, nº 6, pp. 18-19, A Coruña

Felipe Arias é licenciado en Filosofía e Letras pola Universidade de Santiago. A súa tese de final de carreira sobre as “Murallas romanas de Lugo” recibiu o Premio Extraordinario de Licenciatura e foi publicada un ano despois. Arias Vilas exerceu coma profesor de Historia e Arqueoloxía, actividade que conxugaba coma bolseiro de investigación na Universidade de Santiago. Entre 1976 e 1984 foi director-conservador do Museo Provincial de Lugo. Dende 1983 dirixiu o Museo do Castro de Viladonga e os traballos arqueolóxicos neste xacemento castrexo e galaico-romano. En agosto de 2005 fíxose cargo da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural. Felipe Arias é autor de máis de duascentas publicacións e colaboracións (só ou en obras colectivas) sobre temas de Arqueoloxía, Historia Antiga, Museoloxía e Patrimonio Cultural, e ten participado en máis de duascentas cincuenta conferencias e mesas redondas sobre estes temas dentro e fóra de Galicia.

A continuación transcríbense as comunicación remitidas á Dir. Xeral de Patrimonio cultural da Xunta de Galicia, por mor dos continuos desprendementos de terra que se están a producir no entorno de protección do elemento catalogado GA15070127, así como das obras que tiveron lugar no entorno dos elementos GA15070129 e GA15070130.

Defensa do Patrimonio das Pontes advierte del peligro de excavar el túmulo, que ha quedado a tres metros del talud de A Mourela.
[La Opinión A Coruña] La Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes advierte de que un nuevo desprendimiento de tierra en el talud de A Mourela amenaza un túmulo megalítico. Tras el incidente, el monumento funerario ha quedado situado a tres metros de las obras de autovía que unirá las localidades de Ferrol y Vilalba, la AG-64.

La plataforma de As Pontes alertó a la Xunta de los daños que causan las obras

[El Progreso de Lugo] La Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes denuncia que un desprendimiento de tierras, sucedido la semana pasada, en el margen norte de las obras de la autovía AG-68 a su paso por la Mourela, en As Pontes, amenaza una mámoa, de las tres que hay catalogadas en la zona.

Un corremento de terra na gabia da Mourela ameaza unha mámoa
O monumento megalítico atópase a tan só tres metros do talud

A pasada semana producíase un corremento de terras no marxe Norte das obras da autovía AG-64 ao seu paso polo lugar da Mourela no concello eumés das Pontes de García Rodríguez. Ao redor duns quince metros de terreo, víñanse a baixo producindo un considerábel desprendemento de firme que ía a parar ao fondo da gabia.

La distancia entre Vilalba y Ferrol tomando como referencia la rotonda de Grandisca, salida de la A-8 y acceso a la LU-861, y la salida de de la AG-64 es actualmente de 58 kilómetros. La conclusión de la autovía, que por ahora acaba en As Pontes, rebajará la distancia en casi dos kilómetros.

[La Opinión de A Coruña, por Nuria Rodríguez] El colectivo pontés denuncia que los desprendimientos en el talud de A Mourela han reducido a diez metros la distancia entre la zanja y uno de los enterramientos.

As obras da autovía AG-64 Ferrol-Vilalba que arrasaron no mes de xuño do ano pasado os restos do círculo lítico da Mourela, están de novo a por en serio risco a conservación e integridade de varios elementos.

La consellería dio a conocer ayer los quince dólmenes que formarán el Parque Arqueolóxico do Megalitismo da Costa da Morte, un proyecto nacido en el 2000 cuya materialización se ha demorado hasta ahora. La Xunta tendrá que adquirir 14 de esos yacimientos, que se encuentran en terrenos privados. El último es Dombate, donde, según parece, estará el centro de interpretación, aunque ello no es todavía oficial.

[A Nosa Terra] Así de rotundo se amosa o profesor da Facultade de Historia da USC, Antón Rodríguez Casal, quen asegura que non só a Costa da Morte é rica en patrimonio megalítico.

[A Nosa Terra] A Consellería de Cultura prepara un informe para declarar como Bens de Interese Cultural (BIC) a mámoas e dólmenes de Galiza, especialmente, da Costa da Morte. Estes monumentos arqueolóxicos seguen, deste xeito, o camiño comezado en castros e petroglifos.

A exposición que leva por título As Mulleres na Prehistoria, atópase ubicada no edificio da Facultade de Humanidades do Campus de Esteiro en Ferrol e permanecerá aberta en horario lectivo ate o 27 de febreiro.

Música: Vivir na Coruña
Letra: Os Tunantes Folklóricos (Asociación de Veciños A Choupana)

Nova relacionada : A MOURELA, VÁISELLES

La Voz de Galicia. (...)

El año pasado, la dirección xeral de Patrimonio de la Xunta ha incoado un total de 90 expedientes en la provincia, de los cuales, 62 han sido resueltos. Se trata de destrozos provocados por el vandalismo o por la climatología, robos o deterioro.

Sobre qué bienes son afectados, destacan los pertenecientes a la arquitectura, que suman un total de 36. En cuanto a restos arqueológicos, la dirección xeral de Patrimonio detectó un total de 21 casos de deterioro por diversos motivos. También se abrieron 4 expedientes por irregularidades en bienes etnográficos, mientras que en el Camino de Santiago, a su paso por la provincia coruñesa, solo ha sufrido un ataque.

El departamento autonómico recuerda que Industria todavía tramita la autorización del parque eólico de A Valiña. Asegura que, de realizarse, hará un seguimiento de la obra.

[Diario de Ferrol] La Consellería de Cultura analiza las posibilidades que pueden existir a la hora de reubicar los restos arqueológicos actualmente almacenados en la estación de autobuses de As Pontes. Además de hacer constar que parte del material acumulado todavía está pendiente de catalogación, desde la administración autonómica se confirma la intención de buscar un emplazamiento más apropiado a una riqueza cultural que es patrimonio de todos los ponteses y, en general, de todos los gallegos.

[Diario de Ferrol, reportaje de P.C.C.] El gobierno de As Pontes, que preside el socialista Valentín González, reconoce que se trata de “una de las muchas patatas calientes” con las que se ha encontrado al ponerse al frente del Concello, pero lo cierto es que la situación requiere una solución urgente.

Diario de Ferrol. El gobierno de As Pontes, que preside el socialista Valentín González, reconoce que se trata de "una de las muchas patatas calientes" con las que se ha encontrado al ponerse al frente del Concello, pero lo cierto es que la situación requiere de una solución urgente.

Diario de Ferrol. La existencia de un círculo lítico en As Pontes sólo cobró realmente actualidad cuando éste interfirió en la construcción del tramo de autovía que discurre entre As Pontes y Cabreiros. Si bien en un primer momento, el asunto sólo se observó bajo la óptica de la investigación y el rico pasado arqueológico de As Pontes, sería a partir de la enero del año pasado cuando la Xunta tomó la decisión de intervenir para evitar nuevos retrasos en la construcción de la vía rápida Ferrol-Vilalba. Fue entonces cuando un grupo de 30 arqueólógos trabajó intensivamente en el yacimiento, que fue prolífico en lo que a vestigios del pasado se refiere, ya que, al margen de lo ya sabido, los investigadores también descubrieron los restos de una cabaña medieval en la zona del círculo prehistórico de A Mourela. El conjunto de tales hallazgos ya forma parte del pasado. Desde el año 2007, la traza de la autovía pasa por el lugar.

Edición impresa de El Progreso, ayer.

La Opinión de A Coruña. La construcción del parque eólico de A Valiña en la parroquia de O Freixo pone en peligro la conservación del círculo lítico de Bidueiral, según la Plataforma na Defensa do Patrimonio das Pontes, que teme que este monumento megalítico corra la misma suerte que el anillo de A Mourela y la necrópolis, que fueron destruidos por las obras de la autovía Ferrol-Vilalba.

Logo da recente desaparición do anel lítico da Mourela e da destrución da necrópole prehistórica pola Autovía Ferrol-Vilalba AG-64 e pese ás denuncias que levamos feitas ao respecto da situación de indefensión dos elementos patrimoniais do concello, atopámonos hoxe ante un novo intento de dinamitar o noso legado cultural.

O círculo lítico do Bidueiral, situado na parroquia pontesa do Freixo é o novo monumento megalítico do concello das Pontes que se ve afectado este ano. Un suma e segue que está a por en evidencia as actuais políticas, autonómica e local, sobre a xestión dos nosos recursos patrimoniais. Un parque eólico, propiedade da empresa Eólicas del Noroeste S.L., é a nova infraestructura que ameaza este ben.

O círculo, que ten unhas dimensións aproximadas de nove metros e medio de diámetro máximo e está formado por rochas e pedras de seixo e cuarcita, así como laxes de pizarra soterradas verticalmente na terra, presenta ademais un par de aliñamentos paralelos de pizarra soterrados, a xeito de entrada ao círculo. Ao seu carón existe un túmulo prehistórico, que ao igual que o círculo non está catalogado, tal e como puidemos comprobar no Inventario Arqueolóxico do Concello das Pontes.

A esta, xa de por sí, descontrolada situación hai que engadirlle o feito de que ámbolos dous elementos se atopan dentro do polígono de afectación do Parque Eólico da Valiña, promovido pola empresa Eólicas del Noroeste, S.L.. Unha nova infraestructura, que pon en serio risco a conservación do noso patrimonio cultural.

O Estudo de Impacto Ambiental (EIA) do parque, data de setembro de 2001 e recolle a existencia do círculo lítico, mais non así a da mámoa. Ainda que estes elementos atópanse incluidos dentro do polígono de afectación do parque, o EIA establece que non se verán afectados polas obras.

Nembargantes, tendo en conta que para estos casos as Normas Subsidiarias e Complementarias do Planeamento da provincia da Coruña, establecen unha protección de 200 metros para elementos arqueolóxicos, dende a Plataforma consideramos que a construción dunha zanxa de cableado que unirá este parque coa subestación de San Xoán, próxima ao lugar, invadirá a zona de protección arqueolóxica dos elementos e provocará fondos prexuizos na conservación dos restos que poidan existir no entorno dos mesmos.

Diversos autores sinalan a este círculo lítico, como o único que se conservaría na actualidade na Galiza, logo da recente destrución dos restos do círculo da Mourela. Así o confirma tamén o EIA, que sinala o seguinte:

Os veciñ@s das Pontes que integramos a Plataforma, cremos que a situación con respecto ao Patrimonio da comarca do Eume, non mudou nada nos últimos meses, semella que a destrución do noso anel da Mourela, deulles pulos aos iñorantes para seguir a desfacer o noso gran legado cultural. Namentres os que venderon a súa identidade ao mellor postor, tratan de amosarnos unha parcial realidade a través de mostras e exposicións, que o único fin que pretenden é lavar a cara das institucións que erraron na planificación dunha infraestructura clave para o desenrolo da nosa comarca.

O círculo lítico do Bidueiral merece un trato diferente ao que recibiron os aneis da Mourela e ás mámoas destruidas. O seu carácter exclusivo como elemento susceptíbel de ser estudado, documentado e recoñecido o seu valor cultural, lévanos a plantexar a necesidade da elevación deste elemento á categoría de BIC Ben de Interese Cultural.

Cremos asemade na necesidade de que o Concello das Pontes tome conciencia da inxente cantidade de recursos patrimoniais que están espallados polo termo municipal e acometa a finalización da catalogación que estaba a levar a cabo o LIA Laboratorio de Investigacións Arqueolóxicas, así como a organización do fondo arqueolóxico depositado nos locais da estación de autobuses que agarda dende hai máis dun ano a que se lle tome en consideración.

Inauguración exposición 'A Memoria da Terra'